سرزمين را احاطه نموده است متصل مىسازد ، ولى همه اين راهها سخت و صعب العبور مىباشند « 1 » .
تقسيمات ولايت
بخشها
گيلان به نوزده بخش تقسيم مىشود :
1 - ناحيهء موازى كه مهمترين نواحى گيلان است و شهر رشت مركز ولايت گيلان در اين ناحيه قرار دارد . 2 - ناحيهء كوچك لشت نشاء در مشرق و شمال شرقى رشت 3 - ناحيهء لاهيجان كه مركزش لاهيجان است و در مشرق موازى قرار گرفته و پس از آن با اهميتتر از ساير نواحى شمرده مىشود .
4 - ناحيهء لنگرود و رانكوه كه در جنوب شرقى لاهيجان قرار دارد و شرقىترين ناحيهء گيلان است . 5 - ناحيهء كوهستانى ديلمان كه در جنوب لاهيجان و جنوب شرقى رشت قرار دارد . 6 - در جنوب اين قسمت ناحيهء عمارلو كشيده شده است كه به گيلان تعلق دارد . 7 - ناحيهء رحمت آباد در جنوب رشت كه از هرزويل در نزديكى منجيل تا نزديكى امامزاده هاشم وسعت دارد . 8 - ناحيهء رودبار كه در طرف ديگر سفيد رود واقع شده است . 9 - ناحيهء شفت در
هامش
( 1 ) - خوچكو در مورد خرابههاى قديمى گيلان مىگويد : هيچ سرزمينى در حفظ اين خرابهها نامساعدتر از گيلان و مازندران نيست . نباتات اين منطقه به سبب گرماى فوق العاده و رطوبت فراوان رشد سريعى دارند ، به طوريكه گاهى ممكن است خانهاى پيش از آنكه كار ساختمانى آن پايان گيرد از گياه پوشيده شود . يك بناى متروك در اثر اين گياهان چنان به سرعت تغيير وضع مىدهد كه ديگر نمىتوان آن را شناخت .
با طوفانى شديد كه گاه گاه چند ماه طول مىكشد ، و آفتاب شديدى كه مانند مناطق حاره اين ناحيه را گرم مىكند ، و در اثر تغييرات ديگرى از اين نوع ، در شكاف اين ساختمانها درخت انجير ريشه مىدواند و انار و شمشاد در آنها نفوذ مىكند . اين عوامل در ويران كردن بنا به هم ملحق مىشوند و در مدتى كوتاه زمينى كه بنا در آن است با گياهان و درختها پوشيده مىشود .