رودخانههاى فومن
همهء رودخانههائى كه خاك فومن را مشروب مىكنند از كوهستانهاى غربى سرچشمه مىگيرند و از مشرق به مغرب عبارتند از : پسيخان
Pasixan
كه موازى را از فومن جدا مىسازد ، خوبك ليشاوندان
Xubak - Lisavandan
، پيش رودبار ، گازرودبار ، كسما ، بلگور
Bolgur
، اسفند كه فومن را از گسكر جدا مىكند .
رود پسيخان از شفت پائين مىآيد و قسمت علياى آن در فصل مربوط به شفت ديده خواهد شد . چون سطح آب اين رود از سطح مزارع پائينتر است نمىتوان از آب آن در امر آبيارى زمينهاى زراعتى فومن استفاده نمود و مزارعى كه در اطراف آن هست اغلب خسارت مىبينند . در حدود ده يا دوازده سال پيش حاجى مهدى طاهر گورابى به يكى از ارامنهء روس به نام رستم بيگ 32000 تومان براى ساختن پلى بر رود كسما پرداخت ولى اين پل با نخستين باران از جا كنده شد . رود پسيخان در قسمتهاى سفلاى خود نوخاله ناميده مىشود .
هامش
ب - صادرات به انزلى : برنج ( از راه سياه درويشان و هنده خاله و نرگستان ) ، پرنده ، تخم مرغ ، خربزه و هندوانه و خيار .
به رشت : برنج ، ابريشم ، پنير ، روغن ، توتون ، خربزه ، هندوانه ، خيار ، پرنده ، تخم مرغ ، سير ، پياز و غيره .
در فومن دو مؤسسه براى خشك كردن پيله ديده مىشود . دو مؤسسه ديگر از اين نوع در عربان و يكى هم در كسما وجود دارد .
بازارهاى فومن عبارتند از :
لولمان ( شنبه ) ، صومعه سرا ( يكشنبه ) ، ليشاوندان ( دوشنبه ) ، كسما ( چهار شنبه ) فومن ( سه شنبه ) ، پيشده ( پنجشنبه ) ، گوراب زرمخ ( جمعه ) .
جمعه بازار روى ساحل راست پيش رودبار كه در جادهء رشت و كسما قرار دارد متعلق به تولم است .