نهرهاى عمدهاى كه از آن جدا مىشوند عبارتست از : شريك
Serik
، عيسى جو
Isaju
، گولف
Golof
، پسكه
Paska
، اژدها جوب
Asdaha - jub
، كه از نزديكى لولمان مىگذرد و به نام آب كسما وارد كسما مىشود و پس از آن در چو مثقال
Cumesqal
به نام آب چو مثقال وارد مرداب مىگردد .
در جير گوراب نهرى براى آبيارى مزارع غربى حفر نمودهاند كه امروزه به صورت شعبهاى از رودخانه درآمده و در كوله سر
Kola - sar
به مرداب مىريزد و رود كوله سر نام دارد .
در ميان چومثقال و كوله سر سه نهر از مشرق به مغرب به نام گاوكده
Gavokdeh
، كونوس خاله
Kunusxala
و مريم خاله در مرداب مىريزند .
رودخانه بلگور از دو رود تشكيل مىشود آب تنيان
Tanyan
كه به نام سياه ورود
Syahvrud
و يا سليمان جوب هم موسوم است و از مشرق مىآيد .
ديگر پلنگهور كه تتف رود
Tatafrud
هم ناميده مىشود و از طرف مغرب مىآيد و آنها نزديك پل مناره بازار در جائى كه رودخانهء دو آب ناميده مىشود به هم مىرسند .
زرمخ خاله
Zarmax - xala
كه از چند رودخانهء كوچك تشكيل مىشود و از مشرق وارد بلگور مىگردد . اين رودخانه در ميانده با نام آب بلگور وارد مرداب مىشود .
اسپند يا اسفند از ماسال سرازير مىشود و در مسير شكر باغان در گسكر و فتمه سر
Fatmasar
در فومن وارد مرداب مىگردد .
جادهء فومن در مسير جادهء رشت به كسما قرار دارد و به وسيلهء سپهدار اعظم ساخته شده است . اين راهها عموما صعب العبور است اما رفتار سپهدار اعظم باعث شد تا مالكين و دهاقين در بهبود راههاى اصلى اين منطقه همت به خرج دهند .