در حدود سال 1235 هجرى قمرى ( 20 - 1819 ميلادى ) بنا گرديد . ساختمان اين كاخ در وسط باغى احداث گرديده است و تا دورهء اخير به وسيلهء حكومت انزلى تصرف شده بود .
كاخ كوچك ديگرى به نام عمارت سردارى در سال 89 - 1288 هجرى قمرى ( 72 - 1871 ميلادى ) به فرمان ميرزا حسين خان صدر اعظم در زمان اولين مسافرت ناصر الدين شاه به اروپا در انزلى ساخته شد . اين بنا امروزه به وسيلهء مأمورين كنسولگرى روسيه كه بدون شك آن را خريدارى نمودهاند اشغال گرديده است .
شمس العماره كه در سال 1288 هجرى قمرى ساخته شد و بالكونهائى آن را احاطه نموده است .
اين عمارت داراى پنج طبقه است و به سبب غفلت در تعمير آن رو به ويرانى مىرود . باغ زيبائى كه اين عمارت وسط آن بنا گرديده مركز قرنطينه شده است « 1 » .
دو كاخ توپخانه و قورخانه كه به وسيلهء خسرو خان احداث گرديده بعدها اكبر خان بيگلر بيگى آنها را توسعه داده بود نيز رو به ويرانى است « 2 » .
هامش
( 1 ) - اين عمارت را ساخته بودند تا شاه هنگام بازگشت از سفر اروپا در آن پياده شود . مىگويند عمارت زيبائى است ولى متأسفانه نمىتوانيم در اينمورد قضاوت كنيم زيرا هر چهار طبقهء آن را براى آنكه از دستبرد رطوبتهاى منطقهاى محفوظ بماند با حصير پوشاندهاند .
تأسف بيشتر ما از اين است كه شاه در بازگشت از اروپا هنگامى كه از كشتى پياده شد اعلام نمود : « در تمام فرنگستان عمارتى كه بتواند با اين كلاه فرنگى قابل مقايسه باشد نديده است . » اما شاه در اينموقع از روحانيانى كه از طهران آمده بودند احاطه شده بود و معلوم بود كه روحانيان از بازگشت شاه راضى بودند و گفتار شاه به منظور ترضيهء خاطر و پاسخى به احساسات ملى ملاهاى قفقاز و ايران صورت گرفته است .
( 2 ) - در كاخ توپخانه زنجيرى از آهن به وزن 4800 من شاه ( 28 تن ) وجود داشت و آن را براى بستن خليج انزلى به كار مىبردند .