در فصل سرما براى كار به اين شهر رو مىآورند . انزلى امروز از مشرق به مغرب در حدود دو كيلومتر در مسير ساحل طول دارد كه فاصلهء آن تا دريا از 5 تا 700 متر تغيير مىيابد .
مدرسه و مسجد
محلات قديمى انزلى به نام كهنه آباد و محلات جديد به نام تازه آباد ناميده مىشود . در اين شهر 790 دكان و سه كاروانسرا و تعداد زيادى انبار و دو مدرسه به اسلوب مدارس اروپا يكى مخصوص دختران و يكى براى پسران و هشت مكتب خانه و يك مدرسهء روسى و يك مدرسهء ارامنه وجود دارد « 1 » . چهار مسجد به نام مسجد خان كه با يك تكيه وسيلهء مرحوم محمد هاشم خان انزانى در اواخر دورهء سلطنت محمد شاه ساخته شد ، و به آن مسجد جامع هم مىگويند ؛ مسجد سرخى كه به وسيلهء طايفهء سرخى ساخته شد ؛ مسجد استاد محمد رضى كه به نام آخر مسجد نيز معروف است به وسيله طايفهء استاد محمد رضى بنا شد و به تازگى به وسيلهء عميد همايون مرمت گرديد ، و مسجد تازه كه به وسيلهء مرحوم حاجى سيد شفيع آقا مجتهد بنا گرديد ، در آن ديده مىشود .
حمام
انزلى در حدود ده حمام دارد كه عبارتست از : حمام شاه يا سه شنبه ، حمام بازار يا شنبه ، حمام داروغه يا يكشنبه ، حمام حاجى ميرزا زكى يا جمعه ، حمام عميد همايون ، حمام حاجى رضا على اف ، حمام مشهدى كاظم على اف ، حمام تازه آباد يا دوشنبه ، حمام پنجشنبه ، حمام شاه كوچه يا چهار شنبه .
كاخ
كاخهاى دولتى انزلى را مىتوان به صورت زير نام برد :
عمارت معتمدى كه توسط ميرزا عبد الوهاب معتمد الدوله
هامش
( 1 ) - در سال 1329 هجرى ( 1911 ميلادى ) تعداد شاگردان مدرسهء رشديه 133 نفر و شاگردان مدرسهء دخترانه 15 نفر بود ؛ و 236 پسر و 8 دختر در هشت مكتب خانه درس مىخواندند . شاگردان مدرسهء ارامنه 12 پسر و 7 دختر و شاگردان مدرسهء روسى 24 پسر و دختر بود .