الْقَوْلِ وَ كانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ جادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا فَمَنْ يُجادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا .
« 1 »
اى بندهء مسكين ، آيا ممكن است كه خدا دوستت نداشته باشد و با اين حال مسلمان باشى ، پس در فكر بيمارى قلب و دين خود باش كه دردى مزمن و بس بزرگ دارى . چرا راه نمىيابى و به آنان كه مىگويى پيروشان هستى و در پرتو نورشان حركت مىكنى ، اقتدا نمىكنى و چرا نمىبينى در همين شبهايى كه تو چون حيوانى كه قلم تكليف از او برداشته شده ، با غفلت و شهوت ضايعش مىكنى ، آنها چه حالى داشتند ؟
حالات خواصّ در شب
يكى از حالات خواصّ در شب چنانكه مرحوم طبرسى در تفسير « مجمع البيان » روايت كرده اين است كه وقتى آيهء
« قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا »
« 2 » نازل شد ، پيامبر اكرم و گروهى از مؤمنان از ترس آنكه نتوانند حدّ بين نصف و ثلث و دو سوم را مراعات كنند ، تمام شب را بيدار مىماندند ، تا آنكه خداوند عزّ و جلّ به ايشان تخفيف داد . و فاصلهء بين اين تكليف و تخفيف ده سال بود .
اين حديث را ابو جعفر محمّد بن احمد بن على قمى بهطور مفصّل در كتاب المنبىء عن زهد النبىّ نقل كرده است .
مرحوم صدوق در كتاب مجالس روايت كرده است كه على بن ابى طالب عليه السّلام تمام شب را نماز مىخواند و ساعت به ساعت از اتاق خارج مىشد ، به آسمان نگاه
هامش
( 1 ) . سورهء نساء آيه 107 تا 109 . و هرگز از كسانى كه به خود خيانت مىكنند ، دفاع نكن كه خدا مردم خيانتپيشهء بدكار را دوست ندارد . آنها از مردم حيا مىكنند ، ولى از خدا شرم نمىكنند ؛ در حالى كه خدا در شبها كه ايشان سخنان ناپسند در انديشه مىپرورند با آنهاست و از تمام كارهاى ايشان آگاه است . بر فرض كه در دنيا شما از آنها دفاع كرديد ، در روز قيامت چه كسى در پيشگاه خدا از ايشان دفاع مىكند يا چه كسى امورشان را عهدهدار مىشود .
( 2 ) . سورهء مزمّل ، آيهء 2 ، تمام شب را جز اندكى به عبادت برخيز .