مسأله 7 - اگر نقصان يكى از آنها را ادعا كند ، نسبت به ديگرى قياس مىشود و ديه به نسبت ، بعد از قسامه - به جهت استظهار ( محكم كارى ) - گرفته مىشود . و اگر نقصان هر دو را ادعا نمايد ، نسبت به كسى كه از هم سنهاى او است مقايسه مىشوند و جانى بعد از استظهار به قسمها ، به تفاوت ملزم مىشود ، مگر با علم به صحت آن ، پس استظهار ساقط مىشود .
مسأله 8 - راه مقايسه در اينجا مثل همان است كه در شنوايى بود ؛ پس چشم سالم او بسته مىشود و مردى مثلًا تخم مرغى را مىگيرد و دور مىشود تا اينكه مجنى عليه مىگويد آن را نمىبينم پس نزد آن علامتگذارى مىشود ، سپس در طرف ديگر يا طرفهاى چهارگانه آزمايش مىشود پس اگر مساوى باشند راست مىگويد و گرنه دروغ مىگويد . و در فرض راست گفتن چشم اصابت ديده ، بسته مىشود و چشم سالم آزاد گذاشته مىشود ، پس در دو طرف يا چهار طرف ، آزمايش مىشود و به نسبت نقصان ، از ديه گرفته مىشود . و اين مقايسه در اصابت هر دو چشم و ادعاى نقصان آنها نيز جارى مىباشد ، ليكن با چشم سالم از هم سنهاى او مقايسه مىشود .
مسأله 9 - در مقايسه بايد جهتها از نظر زيادى نور و كمى آن ، و زمينها از حيث بلندى و پستى ملاحظه شود ، پس با وجود آنچه كه مانع از تشخيص است ، و همچنين در روز ابرى ، مقايسه نمىشود .
چهارم - بويايى ؛
و در زايل كردن آن از دو سوراخ بينى ديهء كامل است . و از يك سوراخ ، نصف ديه مىباشد . البته اين دومى اشكال دارد ؛ پس احتياط به مصالحه ترك نشود .
مسأله 1 - اگر زايل شدن آن را ادعا نمايد و جانى آن را انكار كند به بوهاى تند و سوزاننده در حال غفلت او امتحان مىشود ، پس اگر صدق او تحقق پيدا كرد ديه گرفته مىشود و گرنه بر او به قسامه استظهار مىشود و براى او قضاوت مىشود . و اگر استكشاف آن در زمان ما با وسايل جديد ، ممكن باشد به اهل خبره رجوع مىشود ، البته احتياط ( واجب ) اعتبار تعدد و عدالت است ؛ پس با قيام بيّنه ، به آن عمل مىشود .
مسأله 2 - اگر ادعاى نقص بويايى نمايد پس اگر اثبات آن با وسايل جديد و شهادت دو