ولادت شريف مرتضى در بغداد و در ماه رجب سال 355 هجرى قمرى به وقوع پيوست و مادرش فاطمة دختر حسين بن حسن اطروش بود كه شيخ طالبيّون و دانشمند و شاعر آنان به شمار مىآمد .
اساتيد سيد مرتضى ( قدّس سرّه ) :
دوران دانشاندوزى و سپس ورود او در صحنههاى مختلف علمى و اجتماعى ، همگى در بغداد صورت گرفت . او كسب معارف و فراگيرى آداب مختلف را در محضر فقيه مورد عنايت صاحب العصر عليه السّلام ، عالم بزرگوار ، شيخ مفيد آغاز كرد . و معروف است كه مادر سيد رضى و سيد مرتضى زمانيكه دست آن دو را گرفته و در حالى كه دو كودك تازهسال بيش نبودند آنان را به محضر شيخ مفيد آورده و مىگويد : ( يا شيخ علّمهما الفقه ) ؛ شيخ مفيد به تأويل خوابى كه ديشب ديده بود پى مىبرد . او ساعتى قبل از طلوع فجر همانروز حضرت زهرا عليها السّلام را در خواب مىبيند كه دست امام حسن و امام حسين عليهما السّلام را گرفته نزدش مىآورند و مىفرمايند : ( يا شيخ علّمهما الفقه ) .
آنان طى چندين سال در محضر شيخ مفيد به مدارجى عالى دست مىيابند ، و سيد مرتضى با بهرهگيرى از آموختههاى ارزشمند خويش ، به مصاحبت و مجالست با ديگر علماى بزرگ آن عصر همچون « سهل بن احمد ديباجى » و « ابو عبد الله مرزبانى » و « ابو الحسن جندى » و « احمد بن محمد بن عمران كاتب » مىپردازد و از آنان نيز دانشهاى فراوان مىاندوزد .