تأليفات و خدمات سيد مرتضى ( قدّس سرّه ) :
سيد مرتضى به فنون مختلف و علوم گوناگون عصر خويش آراسته و در تمامى آنها به قدرتى وافر دست يافته بود . او پس از تدريس اصول و استخراج حقايق و حل مشكلات علمى و رسيدن به مرتبهاى و الا در فقاهت و فتوى ، عهدهدار رياست طائفهء شيعيان اماميّه پس از « شيخ مفيد » گشت . طالبان علم و جويندگان حقايق از اطراف و اكناف دنياى اسلام بسويش روى آوردند و او در راستاى فرونشاندن عطش آنان و رفع مشاكل عقيدتى و كلامى آنان ، كتابها نوشت . « مسائل ديلميّه » ، « مسائل طوسيه » ، « مسائل مصريّه » ، « مسائل موصليّه » و غير آن هركدام نام كتابى يا رسالهاى مستقل است كه توسط او در همين زمينه نگاشته شده است .
او در علم كلام و احتجاج با مخالفين قدرتى چشمگير داشت و كتابهاى « شافى » ، « امالى مرتضى » ، « ابطال القياس » ، « الانتصار فى الفقه » ، « انقاذ البشر » ، « تقريب الاصول » ، « تكملة الغرر و الدرر » ، « تنزيه الانبياء » ، « الحدود و الحقايق » ، « الخلاف فى اصول الفقه » ، « ديوان شعر » و دهها كتاب ديگر در تفسير آيات و حقايق وحى و مسائل مختلف عقيدتى و فقهى تنها بخشى از فيوضات آن وجود گرامى است كه تنها معدودى از آنها به دست ما رسيده و چه بسا حتّى ذكر همهء كتب و تأليفات او در كتابهاى مربوطه موجود نباشد . عدد كتابها و رسائل سيد مرتضى كه ذكرى از آنها در كتب مختلف شده است بيش از هفتاد مجلّد است .