ذكر مفاخر اشعريان در ايام جاهليت :
[ ابن ] كلبى كويد ، كه :
« جمهور عرب در ايّام جاهليّت ، چون بجآئى ميرفتند ، ببدرقه « 1 » ميرفتند ، الّا اشعريان كه بىبدرقه مىرفتند ؛ زيرا كه عرب ايشانرا حرمت ميداشتند ، و محلّت ايشان پناكاه عرب بوده است ، هر كس كه پناه بذيشان مىبرد ، ايشان او را در پناه مىكرفتند ، از برآىء حرمت ايشان متعرّض نمىشد « 2 » . و ازين جهتست كه أبو « 3 » طالب - در آن وقت كه قريش جمع شدند ، كه بنى هاشم را از مكّه بيرون كنند « 4 » - اين شعر گفته است : « 5 »
هامش
( 1 ) . يعنى هموار بيشتر عربها هنگام مسافرت ، افرادى را بهمراه خود مىبرند ، تا از آنان در برابر تجاوز و شبيخون دزدان و راهزنان حفاظت نمايد .
( 2 ) . افزوده از نسخة ( 2 ) و چاپى و در اصل : متعرض اشا شدند .
( 3 ) . در اصل و ديگر نسخهها : أبى طالب . كه مقصود أبو طالب بن عبد المطلب - پدر گرامى امير المؤمنين عليهما السلام ، ملقب به شيخ قريش و سيد البطحاء است ، در رجب سال 10 پس از بعثت درگذشت .
( 4 ) . اشاره به واقعه توافق كافران قريش بر بيرون راندن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بهمراه بنى هاشم از مكه ، و محاصره آنان در شعب أبى طالب ، كه در سال هفت پس از بعثت رخ داد مىباشد .
( 5 ) . اين قصيدهء كه به لاميه أبو طالب عليه السلام شهرت دارد ، يكى از معروفترين اشعار آن حضرت مىباشد ، و در قديمىترين منابع از آن ياد شده است ، دكتر مدرسى در « كتابشناسى آثار مربوط به قم : ص 21 » مهمترين آن منابع را اين گونه آورده است : ( ديوان ابو طالب : 100 - 134 ، سيرهء ابن هشام : 1 / 291 - 299 ، تاريخ ابن كثير : 3 / 53 - 57 ، سيرهء حلبى : 1 / 88 ، بلوغ الإرب آلوسى : 1 / 237 ، ارشاد السارى قسطلانى : 2 / 227 ، خزانة الأدب : 1 / 252 - 261 ، شرح نهج البلاغة ابن أبى الحديد : 14 / 79 ، عمدة القارى عينى : 3 / 434 ، الغدير : 7 / 338 - 340 ) ، اين قصيدهء در منابع فوق الذكر ، و در نسخههاى تاريخ قم به تفاوت در تعداد ابيات آن ، و ضبط كلمات ، و اختلاف در صدر و عجز آن آمده است ، ابن هشام در ( السيرة النبويّة : 1 / 291 - 299 ) اين قصيده را 94 بيت ضبط كرده ، و در پايان آن مىگويد : ( قال ابن هشام : هذا ما صحّ