به خاطرش رسد مىنشيند و تشهد را مىخواند و بر مىخيزيد و قرائت را از سر مىگيرد و نماز را تمام مىكند و اگر بعد از ركوع به خاطرش رسد نماز را تمام مىكند و بعد از نماز پيش از آن كه با كسى سخن كند دو سجده سهو مىكند و آن كه در اين اخبار بسيار تشهد را ذكر نفرمودهاند ظاهرا وجهش همين باشد كه چون سجدهء سهو را ذكر كردهاند و تشهد آن كافى بود از تشهّد منسى تشهد ديگر نفرمودهاند و اگر كسى احتياط كند و تشهد را پيش از سجده سهو يا بعد از آن به جا آورد احوط خواهد بود تا مخالفت اصحاب نكرده باشد امّا اگر تشهد آخر را سهو كرده باشد آن را به جا مىآورد .
چنان كه در حديث صحيح از محمد بن مسلم از احدهما صلوات الله عليهما منقول است در شخصى كه از نماز فارغ شود و به خاطرش رسد كه تشهد را نخوانده است و سلام گفته است حضرت فرمودند كه اگر نزديك باشد به جاى خود رود و تشهد را بخواند و اگر نه به جاى پاكيزه رود و تشهد را به جا آورد و به درستى كه سنّت است در نماز يعنى وجوبش از سنت نبى ظاهر شده است و نسيانش سبب بطلان نماز نيست .
و در قوى كالصحيح از محمد حلبى منقول است كه گفت سؤال كردم از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله عليه از شخصى كه سهو كند تشهد را در نماز حضرت فرمودند كه بر گردد و تشهد را بخواند عرض نمودم كه سجده سهو مىكند حضرت فرمودند كه نه در اينجا سجده سهو نيست و ظاهرا از آن جهت سجده سهو نباشد كه تلافى كرده باشد .
و اخبار بسيار وارد شده است در آن كه هر چه تلافى كنند سجده سهو ندارد و اگر سلام را فراموش كرده باشد و فاصله بسيار نشده باشد به جا مىآورد .
چنان كه در موثق كالصحيح از يونس منقول است كه گفت به حضرت امام
لوامع صاحبقرانى ( شرح الفقيه ) ( فارسي ) — صفحة 275
مساهمون: محمد تقي المجلسي ( الأول )
ص٢٧٥