( 1 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : خداوند آن كس را كه در پرداخت حقّ وى گشاده دست باشد دوست مىدارد .
( 2 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : هر گاه فرمانروايان شما ، نيكانتان و توانگران شما ، گشاده دستانتان باشند و كارتان را با شورى بگذرانيد ، روى زمين برايتان نيكوتر از درون آن است و هر گاه فرمانروايانتان ، بدان شما و توانگرانتان ، تنگنظرانتان باشند و كارهايتان به دست زنانتان افتد ، درون زمين براى شما بهتر از روى آن است . « 4 » ( 3 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : هر كه شام و بام كند و سه چيز داشته باشد نعمت دنيا بر او تمام است : هر كه به روز و شب تندرست باشد ، و از درون خويش ايمن ، و داراى خوراك يك روزش باشد ، و اگر چهارمين نعمت يعنى ايمان را نيز داشته باشد نعمت دنيا و آخرت بر او تمام است .
( 4 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : بر عزيزى كه خوار شده و توانگرى كه بينوا گشته و دانشمندى كه به روزگار نادانان تباه شده ، رحمت آريد .
( 5 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : بيشتر مردم به ارزش دو نعمت بىاعتنايند : تندرستى و آسودگى .
( 6 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : دلها به دوستى آن كس كه بدانها نيكى كرده و دشمن داشتن آن كس كه به آنها بدى كرده ، سرشتهاند .
( 7 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : ما گروه پيامبران را فرمان است كه با مردم به اندازه خردشان سخن گوييم .
( 8 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : كسى كه رنج خود را بر مردم افكند نفرين شده است .
( 9 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : پرستش هفت بخش است و برتر از همه حلالجويى « 5 » است .
( 10 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : خدا را به زور او فرمان نبرند و خود مغلوب نافرمانى نيز نگردد و از سرپرستى بندگان فروگذارى نكند ، ولى او توانبخش بندگان است بر آنچه ايشان را بدان توانايى داده و مالك هر ملكى است كه به ايشان واگذاشته ، به راستى اگر بندگان پيوسته در فرمانبردارى خدا باشند او مانع و جلوگير ايشان نيست و اگر نافرمانى كنند و بخواهد ميان آنان و نافرمانى مانع شود ، مىتواند . نه چنان است كه هر كه تواند ميان كسى با كردارش حايل شود و چنين نكند و آن كس كار خود را انجام دهد ، او اين يك را بدان كار واداشته باشد . « 6 » ( 11 ) هنگامى كه ابراهيم ، پسر پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله جان مىداد حضرتش خطاب به او فرمود : اگر
هامش
( 4 ) مراد اين كه مرگ به از چنان زندگى است . - م .
( 5 ) طلب الحلال يا كسب حلال .
( 6 ) توضيح اين كه تنها قدرت خدا بر حايل شدن بين بنده و كردارش دلالت بر آن ندارد كه خداوند تعالى خود كنندهء آن كردار است زيرا توانايى بر بازداشتن از كارى موجب اسناد آن كار به او نمىشود . ( به عبارت ديگر ، بنده خود اختيار و مسئوليّت دارد . - م . ) .