گواه باش .
( 1 ) اى مردم ! همانا زنانتان را بر شما حقّى و شما را بر ايشان حقّى است . حقّ شما بر آنان اين است كه ( بر پاكدامنى بپايند ) بيگانهاى را به بستر شما در نيارند و كسى را كه خوش نداريد جز به اجازهء شما به خانه راه ندهند و هرزهگرايى نكنند و اگر چنان كردند خداوند به شما اجازه داده كه بر ايشان سخت گيريد و بستر آنها را ترك گوييد و آنها را بدان اندازه كه سخت و آزاردهنده نباشد ، بزنيد و هر گاه بدان پايان دادند و از شما فرمان پذيرفتند ، بر شماست كه خوراك و پوشاك ايشان را به اندازهء متعارف برسانيد . شما ايشان را به عنوان امانت خداوند برگرفتيد و به موجب كتاب خدا به همسرى خود حلال كرديد پس در بارهء زنان از خداوند بترسيد و با آنان خوشرفتارى كنيد .
( 2 ) اى مردم ! همانا مؤمنان برادرند و مال برادر مؤمن بر مؤمنى ديگر جز با خرسندى صاحب مال روا نيست . هان ، آيا پيام را رساندم ؟ . . . بار الها گواه باش .
( 3 ) راه بازگشت به كفر را از سر مگيريد كه يك ديگر را بكشيد زيرا من در ميان شما چيزى به يادگار نهادم كه اگر بدان بگراييد هرگز گمراه نشويد و آن كتاب خدا و عترت من ، خاندان من است . هان ، آيا پيام را رساندم ؟ . . . بار الها گواه باش .
( 4 ) اى مردم ! پروردگار شما يكى است و پدرتان يكى ، شما جملگى از آدميد و آدم از خاك ، « . . . .
( إِنَّ ) أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
- گرامىترين شما در نزد خدا پرهيزگارترين شماست « 10 » و هيچ عربى را بر هيچ غير عربى برترى نيست جز به پرهيزگارى . هان ! آيا پيام را رساندم ؟ . . . گفتند : آرى .
فرمود : حاضر به غايب برساند . « 11 » ( 5 ) اى مردم ! خداوند هر وارثى را بخشى از ميراث داده است ، و وصيّت بر بيش از يك سوّم دارايى روا نيست ، و فرزند از آن ( صاحب ) بستر است « 12 » ، و سزاى زناكار سنگسار باشد هر كه خود را به ديگرى غير از پدر خود بندد و وابسته به كسى جز سرور خود سازد ، لعنت خدا و فرشتگان و همه مردم بر او باد و خداوند از او توبه و فديهاى در عوض آن نپذيرد . درود و رحمت خداوند بر شما باد .
معانى و الا در سخنانى كوتاه از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله
( 6 ) پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : مرگ براى پند آموزى بس است ، و پرهيزگارى براى توانگرى كافى و
هامش
( 10 ) بخشى از آيهء 13 سورهء الحجرات .
( 11 ) پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در سخنرانى ديگرى به سال فتح فرمود : « اى مردم خداوند به وسيلهء اسلام نخوت جاهليّت و فخر فروشى به پدران و عشيرهها را از شما دور ساخت . اى مردم شما همگى از آدميد و آدم از گل است . همانا نيكوترين و گرامىترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست . بدانيد كه عرب بودن به داشتن پدرى عرب نيست بلكه عربيّت زبانى است گويا و كسى كه كردارش ناقص و نارسا باشد نژادش او را به جايى نمىرساند . »
( 12 ) الولد للفراش : فرزند متعلّق به شوى است . - م .