« پناه نبريد از مطلق امتحان بلكه پناه ببريد از امتحانى كه شما را گمراه نمايد » « 1 » .
اگر چه همه وقت خداوند بندگانش را امتحان نموده و مىنمايد ولى فتن اين زمان كه آخر الزّمان است هيچ طرف نسبت با فتن گذشته نيستند « 2 » .
فرمودند : در آخر الزّمان نگاهدارى ايمان از خرط قتاد « 3 » مشكلتر است .
در اين چندساله چقدر ظاهر مقدّسها فاسق بيرون آمدند ، و - ظاهرالصّلاحها فاسد بيرون آمدند .
« قالَ عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَ يَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ »
« 4 » .
قوم موسى را ، بعد از غيبت وى امتحان نمود ،
« قالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ * فَرَجَعَ مُوسى إِلى قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً »
« 5 » .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 93 . و فيه : « و قال عليه السّلام : لا يقولنّ أحدكم : اللّهمّ إنّي أعوذ بك من الفتنة . لأنّه ليس أحد إلّا و هو مشتمل على فتنة ، و لكن من استعاذ فليستعذ من مضلّات الفتن » .
( 2 ) - يعنى قابل مقايسه نيستند .
( 3 ) - الخرط : هو قشر الورق عن الشّجر اجتذابا بالكفّ . و القتاد : شجر له شوك أمثال الإبر . يعنى : حفظ دين از نگهداشتن شاخهاى پرخار مشكلتر است .
( 4 ) - الأعراف : 179 . : « [ قوم او زبان به گلايه گشوده گفتند : ما چه پيش از آنكه نزد ما آيى و چه پس از آنكه آمدى بس آزار ديديم ! ] گفت : اميد است پروردگار شما دشمنتان را هلاك كند و شما را در اين سرزمين جايگزين سازد ، آنگاه بنگرد كه چگونه عمل مىكنيد » .
( 5 ) - طه : 85 . : « خدا گفت : امّت تو را پس از آنكه از آنها جدا شدى ما آزموديمشان و سامرىّ گمراهشان كرد * پس موسى برگشت به طرف مردم خود اندوهناك و خشمگين » .