امّا ما چنان هستيم :
« إِنَّ هؤُلاءِ يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ »
« 1 » . مىگوئيم ، ما كجا و دوزخ و بهشت كجا ؟
ولى نه چنين است : « ما بين أحدكم و بين الجنّة و النّار إلّا الموت » « 2 » قربت بهشت يا دوزخ است ، مراد كه از مژهء چشم و رگ گردن به تو نزديكتر است .
بعد از اين همه مقدّمات تصديق مىكنى كه كسى كه اين دو را در جلو داشته باشد بايد او را اشغال بنمايند و فراغتى براى او باقى نگذارند يا نه ؟ !
بلى ماها اينها را انكار زبانى نمىكنيم ولى اقرار قلبى كه عبارت از يقين صادق باشد هم نداريم . همان فقط اين مطالب را در قوّهء مخيّله و مفكّرهء خود تصوّر مىنمائيم ، ولى تصديق نداريم ، زيرا كه در خبر است : « هيچ چيز كمتر از يقين در ميان مردم قسمت نشده » « 3 » .
اگر يقين برايمان حاصل شده بود هرآينه آثار آن بروز مىنمود .
فعن الصّادق عليه السّلام : « إنّ رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - صلّى بالنّاس الصّبح فنظر إلى شابّ في المسجد و هو يخفق و يهوي برأسه ، مصفرّا لونه قد نحف جسمه و غارت عيناه في رأسه ، فقال له رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : كيف أصبحت يا فلان ؟ قال : أصبحت - يا رسول اللّه - موقنا ، فعجب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله من قوله و قال : إنّ لكلّ يقين حقيقة ، فما حقيقة يقينك ؟ فقال : إنّ يقيني يا رسول اللّه هو الّذي أحزنني و أسهر ليلي و أظمأ هواجري ، فعزفت
هامش
( 1 ) - الإنسان : 27 . : « اينان دنياى زودرس را دوست دارند » .
( 2 ) - البحار : 65 / 360 . : « ميان شما ، و بهشت و جهنّم مرگ است » .
( 3 ) - الكافي : 2 / 51 / 2 . و فيه : « ما قسّم في النّاس شيء أقلّ من اليقين » .