فيهما يغدو و يروح » . « 1 »
بهترين مثلها در اين مقام مثل حضرت آفريدگار [ است ] كه آن را به علف بهار تشبيه نموده كه فرمود :
« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ
« 2 »
مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا
« 3 »
ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ
« 4 »
فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ
هامش
( 1 ) - تحف العقول : مواعظ مسيح عليه السّلام . : « در انتظار توبهء فردا نباشيد زيرا تا فردا يك شب و يك روز است و قضاى خدا در آنها بامداد مىكند و شام مىكند » .
( 2 ) - در تفسير كشف الأسرار نوشته است : گفتهاند : سه چيز است كه هركه كند و بال آن به وى رسد : يكى مكر است براى اين آيه« وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ »ديگر نكث است براى اين آيه :« فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ »سوم بغى است براى اين آيه .
( 3 ) - كلمهء « متاع » حال است به اين معنى كه تباهكارى و افساد شما به صورت استفاده از سودهاى زندگى است . ( تفسير طبرى )
( 4 ) - در تفسير مجمع البيان گويد : در كيفيت تشبيه اين آيه اختلاف است :
* : تشبيه دوران زندگى است به آب كه چندى از آن استفاده مىشود و پس از آن خشك مىشود و توليد يأس و حرمان مىكند . * * : جبّائىّ و أبو مسلم گفتهاند : تشبيه به گياه شده است كه مدّتى موجب سرگرمى و دلبستگى است و يكبارگى نابود مىشود .
* * * : دوران حيات مانند حال آنها است كه به انواع گياههاى زيبا و باران و منافعش دلگرم هستند و آسودهخاطر كه ناگهان از آنجا كه كسى خبر ندارد نابود مىشود .
و در تفسير روح البيان نقل است :بنگر به آنكه روى زمين فصل نوبهار * مانند نقش خامهء مانى مزيّن است-