مقدس به خداوند نسبت داده مىشود . « و خدا گفت روشنايى بشود و روشنايى شد » [ سفر پيدايش ، باب 1 ، آيهء 3 ] . بايد توجه داشت كه در اين نكته بين كتاب مقدس و قرآن ، از لحاظ تأكيد تفاوت بارزى هست . آموزهء آفرينش كتاب مقدس [ يهودى - مسيحى ] ، اساسا همان است كه در نخستين باب سفر پيدايش آمده است ، يعنى آفرينش اوليه و اصلى جهان .
روزهاى ششگانهء آفرينش بالصراحه در قرآن هم آمده است [ سجده ، 4 ؛ فصّلت ، 9 - 10 و غيره ] . ولى برجستگى آنها در قرآن بسيار كمتر از كتاب مقدس است . اغلب توصيفات آفرينش در قرآن عبارت از فعاليت مداوم و مستمر خداوند در زمان حال است . آنچه معمولا سرآغاز وحى انگاشته مىشود ، چنين است :
« اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ . خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ » .
( بخوان به نام پروردگارت كه آفريده است ؛ كه انسان را از [ نطفه و سپس ] خون بسته آفريده است . ) ( سورهء علق ، آيات 1 - 2 ) . بدينسان قدرت خلّاقهء خداوند ، در پديد آمدن هر انسانى ، دخيل انگاشته مىشود . به علاوه ، اين قدرت و دخالت منحصر و محدود به پديد آوردن نيست ، بلكه در دگرگونىهاى مختلفى كه در طى تكوين و تكامل رخ مىدهد هم حضور دارد . خداوند هرمرحله از جنين را از مرحلهء پيشين به وجود مىآورد . « 1 »
بخش اعظم قرآن ( البته نه آيات و عبارات اوليه ) تأكيد بر اين دارد كه خدا تنها موجود الوهى يا الوهيت است و همتا و شريكى ندارد . اين اصرار و تأكيد ، در مقابل عقايد عربهاى مشرك معاصر [ نزول وحى ] است . درميان اين عقايد به سه مورد اشاره مىكنيم . بسيارى از قبايل ، اعتقاد كمرنگى به خدايان يا ايزدان سنتى داشتند و مىتوان آنان را يك نوع طرفدار اصالت انسان [ - اومانيست ] به شمار آورد . سپس كسانى هستند كه مىتوان آنان را طبق اصطلاح رايج « مشرك » ناميد ، چراكه به تعدادى از خدايان يا آلهه / ايزدان كه كمابيش در يك طراز هستند ، اعتقاد دارند . اسلامپژوهان كلّا برآنند كه اين نوع اصلى شركى بوده است كه قرآن كريم رد و تخطئه مىكرده است . مطالعهء دقيق بعضى آيات و عبارات قرآنى نشان مىدهد كه نوع سومى از اعتقاد درميان معاصران انديشمندتر
هامش
( 1 ) . مقايسه كنيد با آيات 12 تا 14 سورهء مؤمنون كه در اوايل بخش دوم از فصل ششم كتاب حاضر آمده است .
نقشبندى خداوند ، كودكان را در رحمها ، گهگاه در كتاب مقدس ، عهد عتيق ، ازجمله در سفر ايوب ، باب 31 ، آيهء 15 آمده است .