لِلْعالَمِينَ نَذِيراً »
« 1 » ؛
« أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ »
« 2 » ؛
« وَ جَعَلْناها آيَةً لِلْعالَمِينَ »
« 3 » ؛
« إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ »
« 4 » ؛
« مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ »
« 5 » و نمونههاى فروان ديگر كه مراد از « عالَمين » ، گروه مردمان مىباشد و در هيچ يك از كاربردهاى آن ، غير از انسان اراده نشده است .
[ 1 / 129 ] از امام جعفر بن محمد صادق عليه السلام روايت شده است : « مراد از آن ، مردم مىباشد و هر يك از انسانها ، عالَمى شمرده شده است . » نيز فرمود : « دو عالَم وجود دارد : كبير كه همان فلك و موجودات در آن است ؛ و صغير كه انسان مىباشد . . . » « 6 »
[ 1 / 130 ] اين شعر به امام امير مؤمنان عليه السلام نسبت داده شده است :
أتزعم أنّك جرم صغير * وفيك انطوى العالم الأكبر « 7 »
( آيا مىپندارى كه جرمى كوچك هستى ؛ در حالى كه جهان بزرگتر در تو جمع شده است . »
ليك بى هيچ پايه و اساسى ، چنين شايع شده كه « العالمين » به معناى عوالم و جمع عالم است ؛ يعنى عالم جماد ، عالم گياه ، عالم حيوان و عالم انسان . نيز عالم انسان ، عالم جنّ و عالم فرشتگان .
[ 1 / 131 ] روايت شده است : « خداوند دوازده هزار عالَم دارد . » « 8 »
راغب گويد : « [ اين واژه با " ون " و " ين " ] جمع سالم بسته شده است ؛ زيرا انسانها در مفهوم آن قرار دارند . هرگاه انسان با چيز ديگرى ، در لفظ شريك شود ، حكم انسان غلبه مىيابد . »
هامش
( 1 ) . فرقان ( 25 ) 1 .
( 2 ) . عنكبوت ( 29 ) 10 .
( 3 ) . عنكبوت ( 29 ) 15 .
( 4 ) . آل عمران ( 3 ) 42 .
( 5 ) . آل عمران ( 3 ) 96 .
( 6 ) . مفردات راغب ، ص 345 .
( 7 ) . مرآة العقول ، ج 11 ، ص 361 و 362 .
( 8 ) . خصال ، ص 639 .