بدون لام تعريف و به صورت مضاف . در اين صورت « المستقيم » وصف انسان كاملى است كه اقتدا به او و هدايتپذيرى از هدايت او ، شايسته است . چنين شخصى نيز به امام اميرمؤمنان عليه السلام تفسير شده است كه الگو و اسوه پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود .
[ 1 / 123 ] در روايت داوود بن فرقد ، در تفسير الصراط ، از امام صادق عليه السلام نقل شده است : « مقصود ، اميرمؤمنان - كه صلوات خدا بر او باد - مىباشد . » « 1 »
در سخن طبرسى در مجمع البيان نيز چنين آمده است . « 2 »
تبيين تفسير « صراط مستقيم » به امام اميرمؤمنان عليه السلام در ادامه ، خواهد آمد ؛ او كه الگو براى پيمودن راه روشن اسلام است و « حق بر گِرد اوست ؛ هر جا كه باشد . » « 3 »
قرائت « صِراطَ الَّذينَ أنعَمتَ عَلَيهِم غَيْرِ المَغضوبِ عَلَيهِم وَ لَاالضّالّينَ »
[ 1 / 124 ] ابن ابى داوود از چند طريق ، روايت كرده است كه عمر بن خطاب چنين مىخواند : « صراط من أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم و غير الضالين . » « 4 »
قرطبى اين روايت را به ابىّ بن كعب « 5 » و عبد اللَّه بن زبير « 6 » نيز نسبت داده است .
[ 1 / 125 ] همچنين ابن ابى داوود از اعمش از ابراهيم روايت كرده است كه علقمة بن قيس و اسود بن يزيد آن را چنين قرائت مىكردند : « صراط من أنعمت
هامش
( 1 ) . عياشى ، ج 1 ، ص 24 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 72 .
( 3 ) . اين حديث را ابن مردويه در المناقب ، با سند خود به ابوذر به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده است . ( بنگريد به : الغدير ، ج 3 ، ص 178 ) .
( 4 ) . مصاحف ، ص 51 .
( 5 ) . قرطبى ، ج 1 ، ص 150 .
( 6 ) . همان ، ص 149 .