( حرف متحرك ، غير از تاء تأنيث [ در آخر كلمه ] را [ هنگام وقف ] ساكن كن يا [ به شيوه رَوْم ] هنگام وقف ، حركت آن را قصد كن [ و وقف به حركت كن در حالى كه صوت آن را مخفى مىكنى ] يا ضمه را اشمام كن [ يعنى بدون ايجاد صوت ، صرفاً با دو لب به آن اشاره كن ] يا به صورت مشدّد وقف كن . [ اين ضابطه ] براى حرفى است كه همزه يا معتل نباشد و پس [ از حرفى متحرّك ] آيد ؛ يعنى پيش از آن متحرك باشد ] . )
[ 1 / 117 ] وكيع و فريابى از ابى رُزين چنين روايت كردهاند : از على عليه السلام - كه قرشى و عرب و فصيح بود - اين آيه را شنيدم كه اين گونه مىخواند :
« إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ . اهْدِنَا . . . »
و هر دو را رفع مىداد . » « 1 »
[ 1 / 118 ] خطيب نيز از ابى رُزين روايت كرده است : « على عليه السلام
« إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ »
را با آشكار كردنِ همزه و كشيدن حرف مد و تشديد [ حرف مشدّد ] قرائت كرد . » « 2 »
قرائت « اهْدِنَا الصّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
[ 1 / 119 ] حاكم با سند خود به ابو هريره روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
را با صاد قرائت كرد . حاكم گويد : « سند حديث صحيح است . » « 3 »
[ 1 / 120 ] سعيد بن منصور ، عبد بن حميد ، بخارى در تاريخ خود و ابن انبارى از ابن عباس روايت كردهاند كه او « اهدنا السراط » ، با سين ، قرائت كرد . « 4 »
هامش
( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 37 .
( 2 ) . خطيب ، ج 2 ، ص 370 .
( 3 ) . حاكم ، ج 2 ص 232 . ذهبى در تلخيص ، پس از نقل حديث ، گويد : « در سند ، به سبب ابراهيم بن سليمان ، خدشه وارد است » ، ليك اين اشكال وارد نيست ؛ چرا كه وى از ثقات است و احمد و ابن معين در قول ارجح خودشان ، او را توثيق كردهاند . ( بنگريد به : تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 125 ) .
( 4 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 37 ؛ التاريخ ، ج 2 ، ص 173 .