[ كتاب الوديعة ]
فصل اوّل وديعه و شرايط آن
« وديعه » ، بحسب مضمون عبارت است از : « استنابه در حفظ » . و دالّ بر آن ، به هر عبارتى باشد از ايجاب و قبول ، موجب تحقّق عقد وديعه و احكام آن مىشود ، بلكه كافى است در احكامِ عقد « فعل » در يكى از قبول و ايجاب ، يا در هر دو ، مثل سائر عقود جائزه و لازمه .
آن چه در عقد وديعه معتبر است
و معتبر است در دالّ در اينجا ، آن چه معتبر است در سائر عقود از : قصد انشاء به ايجاب و قبول و محفوظيّت ارتباط بين آن دو ؛ پس به مجرّد طرح مال نزد كسى براى حفظ ، واجب نمىشود حفظ بر او در صورت عدم قبول انشائى به قول يا فعل ، و ضامن آن مال نمىشود اگر چه معلوم باشد ايجاب انشائىِ وديعه با فعل ، اگر چه مستحب است حفظ مال مؤمن از ضائع شدن و متأكد است در مراتب مختلفه به اختلاف موارد ، و گاهى مقدّمهء حفظ نفس مالك مىشود و واجب مىشود با قدرت بنحو كفايت .
ضمان در وديعه
و با عدم تحقق وديعه به عقد يا معاطات ، ضمانْ محقّق نمىشود ؛ بلى اگر قبض نمود آن را و نه مأذون بود به عنوان وديعه يا غير آن و نه وديعه به نحوى محقّق بود ، ضمان به يد محقّق است . و وجوب واحد از قبض يا فسخ بعد از عقد بدون قبض مأذون ، محل تامل است ، اگر چه وجوب آن و عدم اناطهء عقد به اذن جديد در قبض ( به واسطهء توقف حفظ بر قبض ) خالى از وجه نيست .