عملش را براى خدا خالص كرد و خدا هم او را براى خود اختيار نمود ، پس او از معادن دين خدا ، و ميخهاى زمين اوست .
خود را ملزم به عدالت كرد ، و اوّل عدلش نفى هوا از نفس خود است . حق را وصف مىكند و خود به آن عمل مىنمايد .
براى خير نهايتى نمىگذارد مگر اينكه انجامش را قصد مىكند ، و آن را در جايى گمان نمىبرد مگر آنكه به دنبالش مىرود . عنانش را به دست قرآن داد ، و قرآن رهبر و پيشواى اوست . فرود مىآيد آنجا كه بار و بنه قرآن فرود آيد ، و منزل مىگيرد آنجا كه قرآن منزل كند .
و ديگرى خود را دانشمند ناميده ولى دانشمند نيست ، جهالتهايى از جاهلان ، و گمراهيهايى از گمراهان به دست آورده ، و دامهايى از ريسمانهاى فريب و گفتارهاى مزوّرانه براى مردم نصب كرده ، قرآن را بر آراء خود تطبيق داده ، و حق را بر اساس هواى خود تفسير نموده .
مردم را از خطرات بزرگ ايمنى مىدهد ، و گناهان كبيره را آسان جلوه مىدهد . مىگويد : از شبهات خود را نگاه مىدارم ، ولى در آنها افتاده . و اعلام مىكند كه از بدعتها كنارم ، ولى در بستر بدعتها خوابيده . صورت صورت انسان است ، و قلب قلب حيوان . آگاه به راه هدايت نيست تا از آن پيروى كند ، و آشناى به مسير گمراهى نيست تا از آن دست بردارد . اين چنين آدمى مردهاى است در ميان زندهها .
اى مردم به كجا مىرويد ؟ و شما را به كجا برمىگردانند ؟ در حالى كه پرچمهاى هدايت برپاست ، و نشانهها واضح است ، و علامت درستى منصوب است . چه جايى شما را سرگردان كردهاند ؟ بلكه چگونه متحيّريد ؟ و حال اينكه عترت پيامبرتان در ميان شماست ، آنان زمامداران حق ، و نشانههاى دين ، و زبانهاى صدقاند . پس آنان را به بهترين منازل قرآن ( كه قلب است ) فرود آوريد ، و همانند ورود شتران تشنه بر چشمهء آب بر اينان وارد شويد .
اى مردم ، اين سخن را از خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بگيريد : « مىميرد كسى كه از ما مرده ولى مرده نيست ، و كهنه مىشود از ما آن كه كهنه مىشود ولى كهنه نيست . » پس نسبت به آنچه آگاه نيستيد اظهار نظر نكنيد ، زيرا اكثر حق در همان چيزى است كه شما انكار مىكنيد .
معذور داريد كسى را كه شما را بر او حجّتى نيست ، و آن منم .
آيا در ميان شما به ثقل اكبر ( قرآن ) عمل نكردم ؟ و ثقل اصغر ( عترت ) را در ميان شما نگذاشتم ؟ پرچم ايمان را در ميانتان نصب كردم ، و بر حدود حلال و حرام آگاهتان نمودم ،
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٦٤