و چون مشايعت كنندگان و مصيبت زدهها برگردند ، او را در قبر مىنشانند در حالى كه از ترس سؤال و لغزش در امتحان آهسته سخن مىگويد .
بزرگترين بلا در آنجا افتادن در آب جوشان ، و وارد شدن به جهنّم ، و هيجان آتش سوزان ، و شدّت فرياد آن است . در عذاب حق سكون و آرامشى نيست تا او را استراحت دهد ، و نه آسايشى تا بلا را بر طرف كند ، و نه طاقتى تا مانع از درد شود ، و نه مرگى تا وى را نجات بخشد ، و نه چرتى و خواب اندكى كه غصّهاش را رفع كند ، بين مرگهاى مختلف و عذابهاى پى در پى گرفتار است . ما از اين مصائب به خدا پناه مىبريم .
بندگان خدا ! كجايند آنانى كه خدا به آنها عمر داد و برخوردار از نعمت شدند ، و به آنان آموخته شد و دانستند ، و مهلت داده شدند ولى سرگرم و غافل ماندند ، و در سلامتى بودند ولى فراموش كردند ، فرصتى طولانى يافتند ، و به آنان احسان نيكو شد ، و از عذاب ترسانده شدند ، و وعدههاى بزرگ به آنان داده شد ؟ ! از گناهان تباه كننده ، و از عيوبى كه خدا را به خشم مىآورد دورى كنيد . اى صاحبان بينايى و شنوايى ، و سلامتى و ثروت ، آيا هيچ جاى فرار و خلاصى ، يا تكيهگاه و پناهگاهى ، يا گريز و راه بازگشتى هست يا نه ؟ پس به كدام راه منحرف مىشويد ؟ و يا به كدام جانب مىبرندتان ؟ يا به چه چيز فريفته مىشويد ؟
نصيب هر كدام شما از زمين به اندازهء طول و عرض قامت اوست ، خوابگاهى كه چهره بر خاكش مىگذارد . اى بندگان خدا اكنون كه ريسمان مرگ به گردنتان نيفتاده . و روحتان در موقعيت به دست آوردن هدايت ، آزاد ، و بدنها راحت ، و ميدان اجتماع وسيع ، و مهلت حيات و اراده و اختيار برقرار ، و وقت توبه و بازگشت ، و فرصت انجام كار در اختيار است ، قبل از رسيدن تنگى وقت ، و تنگناى قبر ، و ترس از فنا ، و مفارقت جان از بدن ، و رسيدن پيك مرگ كه مورد توقع است . و پيش از دچار شدن به عذاب خداوند عزيز مقتدر ، فرصت را غنيمت دانيد .
[ در خبر است كه وقتى امير المؤمنين عليه السّلام اين خطبه را خواند بدنها لرزيد ، اشكها سرازير شد ، و دلها به اضطراب آمد . و بعضى از مردم اين خطبه را خطبهء غرّا نامند . ]
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 60
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٦٠