كه اگر روزى خواست برگردد دستاويز برگشت داشته باشد . آن كه به تو گمان نيك برد گمانش را عملا تحقّق بخش . حق برادرت را با تكيه بر رفاقتى كه بين تو و اوست ضايع مكن ، زيرا كسى كه حقّش را ضايع كنى برادر تو نيست . مبادا خانوادهات بدبختترين مردم به خاطر تو باشند . به كسى كه به تو علاقه ندارد علاقه نشان مده . نبايد برادرت در قطع رابطه با تو از پيوستن تو به او ، و بد عمل كردنش از احسان تو به او از تو تواناتر باشد . ستم اهل ستم بر تو گران نيايد ، زيرا او به زيان خود و سود تو مىكوشد ، و جزاى آن كه تو را شاد نموده اندوهگين كردن او نيست .
پسرم ! آگاه باش رزق دو نوع است : رزقى كه تو آن را مىجويى ، و رزقى كه آن تو را مىجويد ، و اگر تو به او نرسى او به تو مىرسد . چه زشت است تواضع به وقت احتياج ، و ستم در زمان توانگرى !
از دنيايت به سود تو همان است كه آخرتت را به آن اصلاح نمايى . اگر براى آنچه از دستت رفته ناله مىكنى پس براى هر چه به دستت نرسيده نيز ناله بزن . بر آنچه نبوده به آنچه بوده استدلال كن ، زيرا امور دنيا شبيه يكديگرند . از كسانى مباش كه موعظه به آنان سود ندهد مگر وقتى كه در توبيخ و آزردنشان جدّيّت كنى ، كه عاقل به ادب پند گيرد ، و چهارپايان جز با ضرب تازيانه اصلاح نگردند . غمهايى را كه بر تو وارد مىگردد با تصميمهاى قوى بر صبر و استقامت و با حسن يقين از خود دور كن . هر كه راه مستقيم را بگذاشت منحرف شد . همنشين به منزلهء خويشاوند است . دوست آن است كه در غيبت انسان نيز دوست باشد . هواى نفس شريك كوردلى است .
چه بسا دورى كه از نزديك نزديكتر است ، و چهبسا نزديكى كه از دور دور تر است . غريب كسى است كه براى او دوست نيست . آن كه از حق تجاوز كند راه اصلاح بر او تنگ مىشود . كسى كه به ارزش خود قناعت ورزد ارزشش براى او پايندهتر است . مطمئنترين رشتهاى كه به آن چنگ زنى رشتهاى است كه بين تو و خداوند است . بىپرواى نسبت به تو دشمن توست . گاهى نوميدى دست يافتن است آنگاه كه طمع موجب هلاكت است .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 274
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٧٤