91 - از خطبههاى آن حضرت است در بيان فضل و دانش خود ، و خبر از فتنهء بنى اميّه
اما بعد ، اى مردم ، من بودم كه چشم فتنه را كور كردم ، و كسى جز من بر آن جرأت نداشت ، بعد از آنكه تاريكى فتنهها همه جا را گرفت ، و سختى هارى آن رو به فزونى نهاده بود . پس پيش از آنكه مرا نيابيد از من بپرسيد .
به خدايى كه جانم در قبضهء قدرت اوست از آنچه كه از امروز تا قيامت رخ خواهد داد ، و نيز دربارهء گروهى كه صد نفر را هدايت كند و صد نفر را به گمراهى برد از من نخواهيد پرسيد مگر اينكه شما را از دعوت كننده و جلودار و رانندهشان و جاى فرود آمدن مركبها و باراندازشان ، و آن كه از اهل آنها كشته مىشود ، و آن كه به مرگ طبيعى مىميرد خبر خواهم داد .
و اگر مرا از دست بدهيد ، و آنگاه حوادث ناگوار و مشكلات طاقت فرسا بر شما فرود آيد بسيارى از پرسش كنندگان سر فرود آورند ، و جمع زيادى از پرسش شوندگان از جواب فرو مانند .
و اين زمانى است كه پيكار و نبرد در ميان شما ادامه يابد و دامن بالا زند ، و دنيا بر شما تنگ گردد ، آنچنان كه ايّام بلا و ابتلا را بر خود طولانى انگاريد ، تا اينكه خداوند براى باقى ماندگان از نيكان شما پيروزى پيش آرد .
فتنهها به وقتى كه روى آرند عامل اشتباه شوند ، و چون از ميان بروند حقيقت آن بر همه معلوم گردد . فتنهها به وقت آمدن ناشناسند ، و هنگام رفتن شناخته مىشوند . فتنهها همچون باد در گردشند ، به شهرى اصابت مىكنند و از شهرى مىگذرند .
بدانيد كه ترسناكترين فتنهها به نظر من در زندگى شما فتنهء بنى اميّه است ، زيرا فتنهاى است كور و تاريك و فراگير ، و بلايش مخصوص مردم با ايمان است ، آن كه در آن فتنهها بصير و داناست بلا دامنگيرش مىگردد ، و هر كه كوردل و نابيناست بلا از او دور مىماند !
به خدا قسم پس از من بنى اميّه را براى خود حاكمان بدى خواهيد يافت ، آنان مانند شتر بد خلقى هستند كه با دهان گاز مىگيرد ، و با دست به سر صاحبش مىكوبد ، و با پاى لگد مىاندازد ، و از دوشيدن شيرش مانع مىشود . با شما دائما بر همين رويّهاند تا كسى از شما را باقى نگذارند مگر كسى كه براى آنها سودمند باشد ، يا به ايشان زيانى نرساند .
سختگيرى آنان از شما بر طرف نخواهد شد تا جايى كه غلبهء شما بر آنان به پيروزى برده بر ارباب ، يا فرمانبر بر فرماندهاش ماند !
فتنهء ايشان بر شما زشت و وحشتناك و به رويّهء دوران جاهليت وارد مىگردد .