« سلطان سليمان قانونى » از عثمانيان ، در حدود سال 950 هجرى بر آن دست يافت ، ليكن پس از مدتى ، يعنى از سال 1043 هجرى ، به علت انقلابهاى داخلى در آنجا ، عثمانيان نيروهاى خود را از اين سرزمين خارج نمودند .
از اين رو يمن در اختيار حكومت « ائمه » قرار گرفت كه آنان پايتخت خود را در صنعا قرار دادند . در حدود سال 1260 هجرى « امام محمد بن يحيى » به سوى تهامهء ( يمن ) هجوم آورد و در آن هنگام يمن را كه در زير سلطه شريف مكه بود از دست او خارج گردانيد . وى از اين پس بر يمن دست يافت و پس از چندى « زبيد » و « حديده » نيز به زير سلطهء « امام محمد بن يحيى » در آمد .
در اين هنگام حكومت مركزى عثمانى در استانبول ، از فرصت استفاده كرد و لشكريان خود را به فرماندهى « توفيق پاشا » به يمن گسيل داشت . در اين ميان شريف دست از آن برداشت كه در پايان ميان « توفيق پاشا » و « امام محمد » ، پيمانى بسته شد .
متن معاهده اين چنين بود :
« اعتراف امام به آقايى و سرورى دولت عثمانى و نيز استفادهء ماهانه مبلغ 37 هزار ريال از محل در آمدهاى يمن و باقيماندهء درآمد ميان توفيق پاشا و دولت به صورت نصف تقسيم گردد . همچنين امام متعهد گرديد كه در صنعا پايگاهى را متشكّل از نيروهاى عثمانى كه شامل هزار سرباز بود بوجود آورد .
هنگاميكه مردمِ يمن از متن آن معاهده آگاهى پيدا كردند ، قيام كرده و دست نشاندگان دولت عثمانى را به قتل رسانيدند . در اين هنگام « توفيق پاشا » مجروح شد و به سوى « حديده » عقب نشينى كرد و به علت شدّت جراحات وارده درگذشت ! ؛ از اين پس نيروهاى عثمانى در ساحل غربى يمن بيش از بيست سال بدين منوال حكومت كردند .
پس از گذشت مدّتى ، دولت عثمانى حملهء ديگرى را به سوى صنعا ترتيب داد ، اين يورش در هنگام خلافتِ سلطان « عبدالحميد عثمانى » روى داد كه در نتيجهء آن امام را در صنعاء دستگير و زندانى كردند و حقوق ماهيانهاى را براى او برقرار نمودند ؛ او همچنان در زندان باقى بود تا اينكه درگذشت . پس از او مردى از خويشان امام بنام سيد
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: انصارى
ص٦٤