برخى كشتزارها پوشيده شده بود . بعضى از خانههاى ياد شده به وسيلهء چوبهاى نى و برخى ديگر از قلوه سنگ ، بنا گرديده بود . اين جانب دو خانه را در ميان آنها ديدم كه از برون به وسيلهء آهك پوشيده شده بود . خانههايى كه از نى بنا گرديده بود ، درون و برون آنها به وسيلهء خميرى از گل و آهك آغشته گرديده بود .
اين مكان داراى مسجدى مىباشد كه بر جايگاه نماز پيامبر صلى الله عليه و آله به هنگام خروج از اين سمت ، بنا گرديده است .
در سمت راست در اين مسجد به سوى درون ، چاه آبى وجود دارد كه اين آب از معجزات حضرت به شمار مىآيد و در حالى كه در آن هنگام ايشان و پيروان وى نياز شديد به آب داشتند ، از ميان انگشتان حضرت آب فوران كرد . آب اين چاه بسيار گوارا مىباشد .
اخيراً از سوى « كاظم پاشا » ، رييس ادارهء راه آهن حجازى تلمبهاى را بر دهانه اين چاه قرار دادهاند كه بدين وسيله از آلودگى آب آن جلوگيرى به عمل آورهاند . - خداوند به او جزاى خير عطا نمايد .
قطار همچنان به حركت خود ادامه مىداد تا اين كه از ايستگاه « ذات الحج » عبور نمود . در اين مكان قلعهاى كهن قرار داشت كه بارهاى محمل شامى به هنگام سفرش از خشكى ، در آن قرار داده مىشد . در نيمههاى شب به ايستگاه معان رسيديم . اين ايستگاه بزرگترين ايستگاه ميان مدينه منوره و شام به شمار مىآيد كه در كيلومتر 459 راه دمشق قرار دارد .
در اين مكان ، كارگاه بزرگى براى تعمير لكوموتيوها و خانههايى براى كارگران راه آهن وجود دارد . همچنين خانهاى زيبا كه متعلق به « منيسر پاشا » است در آن جا ديده مىشود . دهكدهء « معان » در فاصلهء دو هزار مترى از ايستگاه با اندكى انحراف به شمال ، در غرب آن قرار گرفته كه به علت قرار گرفتن اين دهكده در دل كوه مسافرين نمىتوانند آن را از ايستگاه مشاهده نمايند .
ساكنين آن در حدود هزار نفر هستند كه اغلب آنان در كارهاى خط راه آهن مشغول به كار مىباشند . پيش از اين ساكنين اين بخش براى تجارتهاى ساده مهاجرت مىكنند
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 444
مساهمون: انصارى
ص٤٤٤