سپرده مىشود به طورى كه يك لحظه پس از محبتهاى فراوان ، هنگام بردن دست نياز به سوى آنان ، همچون شخص غريبه و ناشناسى با حاجيان برخورد مىنمايند كه اين حالت دور از لطف و كرم و طبع مشهور عرب به شمار مىآيد .
اين اعراب داراى نغمهها و سرودهاى خاص خودشان هستند كه غالباً در طول مسير ، گاه با هم و گاه به تنهايى آنها را زير لب ترنم مىنمايند .
ساربانان در تعرض به حاجيان و اموال آنان ، مهارت خاصى دارند و گاه در موقعيتهاى خاصى حتى از كشتن مسافر خود هم دريغ ندارند ؛ اين خشونت زمانى به اوج خود مىرسد كه مسافر با ساربان همكارى نكند و به قول معروف « سر كيسه را شل نكند » ، آن زمان است كه اين اعراب از هر گونه آزار و اذيتى نسبت به حاجى خوددارى و گاه در لباس دزدان به مسافر كاروان خويش حمله مىكنند و اثاثيه و پولهاى او را به يغما مىبرند .
به طور كلى مىتوان گفت : در اين راه ، هر حاجى خودش بايد نگهدار اثاثيه و اموال خويش باشد و تا آنجايى كه ممكن است با ساربان كنار آمده درخواستهاى او را عملى سازد .
كاروان در برخى ايستگاهها اطراق مىكند و خود حاجيان با كمك يكديگر ، اثاثيهها را از روى شتران پايين مىآورند و پس از نصب خيمه ، در كنار هم جمع مىگردند . اين لحظات ، بهترين زمانى است كه ساربانان و اعراب هم دست با آنان ، به اين حاجيان خسته شبيخون مىزنند و اثاثيه و اموال آنان را مىدزدند . غالباً حاجيان به ساربانان غذا مىدهند تا آنان به استراحت بپردازند و مسافرين خودشان پاسدارى از دوستان و اموال آنان را به نوبت به عهده مىگيرند و گاه از بيم اعراب و راهزنان ، حتى قضاى حاجت را نيز به سختى انجام مىدهند و از ترس ، در همان كنار خيمهها رفع قضاى حاجت مىنمايند ؛ زيرا ممكن است با دور شدن آنان از خيمه ، گرفتار يكى از راهزنان شوند و با چوبدستىهاى خشك و قوى كه غالباً آنان در دست دارند با يك ضربه بر سر حاجى ، او را بكشند و يا مجنون نمايند .
معمولًا راهزن لباسهاى حاجى را از تن او درمىآورد و يا تنها به بردن كيسهء
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 349
مساهمون: انصارى
ص٣٤٩