شرح
خود حج به جا آورد و براى ميت نايب بگيرد ، و الله العالم .
آيت الله سيستانى : اگر اجير باشد و نيابت مشروط به آن سال باشد . بايد حج نيابى را مقدّم بدارد و اگر مشروط نباشد يا اجير نباشد بايد حج خود را مقدّم بدارد و مىتواند براى ميّت نايب بگيرد مگر اين كه مطمئن باشد در آينده مىتواند حج خود را انجام دهد كه در اين صورت مىتواند حجّ نيابى را انجام دهد .
آيت الله نورى همدانى : بسمه تعالى ، اين قبيل افراد نمىتوانند نايب باشند و حجّ نيابى انجام بدهند ، اين شخص هم لازم است حجّ خود را انجام بدهد و گرفتن نايب بايد با نظر ورثه و يا وصى و يا حاكم شرع كه هر يك در مورد خود اختيار دارند باشد .
آيت الله يوسف صانعى : با فرض باز نبودن راه براى او ، جز از راه فيش ديگرى استطاعت برايش حاصل نشده ، چون در استطاعت غير از مال و بدن و وقت ، باز بودن راه هم شرط است مگر آن كه از ناحيه صاحب فيش و كسانى كه فيش را به او دادهاند اجازه آوردن حج و اجير گرفتن از مدينه يا جده براى متوفى به او داده باشند كه در اين صورت نه تنها چنين كارى جايز است بلكه بايد نايب بگيرد ، و اگر خودش براى او بياورد صحيح نمىباشد چون نيابت مستطيع باطل است .
س 3 - در فرض سؤال قبل ، اگر ميّت يكى از ورثه را ( مثلا پسر بزرگ خود را ) براى انجام حج مشخص كرده باشد ، يا تمام ورثه اتفاق كنند كه يكى از آنها از طرف ميّت به حج برود ، تكليف او چيست ؟
آيت الله فاضل لنكرانى : حكم آن از جواب قبل معلوم شد .
آيت الله شيخ جواد تبريزى : بسمه تعالى ، به همان نحو كه در مسألهء سابقه گذشت عمل شود و الله العالم .
آيت الله سيستانى : در صورتى كه وصيّت به يكى از آنها كرده باشد بايد به جاى او حج انجام دهد و خودش مستطيع نيست . ولى اگر توافق آنها بر يكى از آنها باشد مصداق مسأله فوق است .
آيت الله صافى گلپايگانى : كسى كه از براى ميّت و يا ورثه جهت انجام حج ميّت معين شده چنانچه خود استطاعت مالى داشته باشد نمىتواند نيابت كند . و الله العالم .
آيت الله يوسف صانعى : از جواب سؤال قبل معلوم مىگردد .