رسيد ، اعمال عمره و حج را به جا مىآورد و اگر وقت تنگ شد به طورى كه اگر بخواهد عمره به جا بياورد وقوف به عرفات فوت مىشود بايد برود به عرفات و حج افراد به جا بياورد ، و احتياط آن است كه قصد عدول كند و بعد از آن عمرهء مفرده بكند ، و كافى است از حجة الاسلام .
و اگر وقتى رسيد به مكه كه حج فوت شده يعنى به وقت اختيارى ( 1 ) مشعر نمىرسد عمرهء او مبدّل مىشود ( 2 ) به عمرهء مفرده و بايد آن را به جا آورد و از احرام خارج شود ، و احتياط آن است كه قصد عدول به عمرهء مفرده كند ، و حج واجب را با وجود شرايط ( 3 ) در سال ديگر به جا آورد . ( 4 ) [ 1387 ] م - مصدود به دشمن در حكمى كه براى مريض در مسأله پيش ذكر شده مانند او است ( 5 ) .
[ 1388 ] م - كسانى كه مريض نيستند لكن به علت ديگر بعد از احرام نتوانستند به مكه بروند مثل كسى كه پايش يا كمرش شكسته يا بواسطه خونريزى ضعف بر او مستولى شده بعيد
شرح
( 1 ) - آية الله سيستانى : يا اضطرارى عرفات و اضطرارى مشعر .
آية الله گلپايگانى : يا ادراك اضطرارى ليلى مشعر . .
آية الله فاضل : ادراك اضطرارى نهارى مشعر به تنهايى براى صحّت حج كافى است .
آية الله مكارم : اگر يكى از دو وقوف مشعر و عرفات را درك كند كافى است .
( 2 ) آية الله بهجت : در صورت عدم تحلَّل به ذبح مبعوث قبل از فوت حج بنا بر احوط ( مناسك شيخ ص 105 ) .
آية الله تبريزى : در اين صورت اگر قربانىاش كشته نشده حج او بدل به عمره مفرده مىشود و اگر كشته شده باشد از احرام بيرون آمده است و تمام محرّمات بر او حلال شده مگر زن و بر او واجب است كه طواف حج و نماز و سعى و طواف نساء و نمازش را به جا آورد تا زن نيز بر او حلال شود بنا بر احتياط .
( 3 ) آية الله فاضل : يا در صورت مستقر بودن حج بر او .
( 4 ) آية الله سيستانى : و اگر پس از احرام حج مريض شده باشد و پس از فرستادن هدى بهبود يابد پس اگر گمان كند كه حج را درك مىكند بايد برود و در اين صورت اگر موقفين با خصوص مشعر ( به نحوى كه گذشت ) را درك نكند اگر قبل از اين قربانى او را بكشند برسد حج او بدل به عمرهء مفرده مىشود و اگر قبل از رسيدن او قربانى او را كشته باشند تقصير مىكند و يا سر مىتراشد و از هر چيز به جز زن محل مىشود .
( 5 ) آية الله سيستانى : مصدود بايد همان جا قربانى كند و موردى براى جريان اين حكم ندارد .
آية الله مكارم : بايد قربانى را در همان جا كه مصدود شده ذبح كند به شرطى كه در مناسك نوشتهايم .