[ 68 ] س - شخصى براى زيارت سوريه ثبت نام كرده است و فعلا سه هزار روپيه بدست آورده است و خرج حج بيت الله هم همين مقدار مىشود ، آيا رفتن حج واجب است يا مىتواند به زيارت سوريه برود ؟
ج - اگر ساير شرايط استطاعت را داشته باشد بايد به حج برود . ( 1 ) [ 69 ] س - در قباله هاى كنونى براى ازدواج ، مبلغ زيادى نوشته مىشود ، آيا زنى كه مىخواهد ازدواج كند طبق برنامهء مذكور واجب الحج مىشود يا خير ؟ ضمنا مشخص فرمائيد مبلغ چقدر باشد بهتر است ؟
ج - اگر بدون مفسده ( 2 ) بتواند مهر را بگيرد و به حج برود مستطيع است ، ( 3 ) و مهر السنة بهتر است و استحباب دارد .
[ 70 ] س - اگر پدرى بعد از ثبت نام براى حج فوت كرده است و چند پسر دارد ، و اجازهء حج به يكى از پسران داده مىشود آيا در چنين موردى استطاعت طريقى براى كدام حاصل مىشود ؟
ج - با فرض وجود ساير شرايط استطاعت ، به هر كدام اجازه داده شود مستطيع مىشود . ( 4 )
شرح
آية الله گلپايگانى : مگر اين كه قصد كرده باشد حجّى را كه بر اوست و اشتباها گمان كرده استحبابى است كه در اين صورت بعيد نيست كفايت كند . ( مناسك عربى ، ص 30 ، مسأله 80 ) .
( 1 ) آية الله غروى : مگر اين كه ثبت نام كردن به زيارت سوريه مصارفى لازم داشته باشد كه با اضافه آن نتواند به مكَّه برود .
آية الله سيستانى ، آية الله خوئى : و اگر ساير شرايط را ندارد بايد براى سالهاى آينده استطاعت مالى خود را حفظ كند و اگر از تحقق ساير شرايط نااميد است ، نايب بفرستد .
( 2 ) آية الله سيستانى : اگر مستلزم حرجى بر زن باشد كه تحمّلش براى او مشكل است مستطيع نيست .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : و اختلال در زندگى . ( مجمع المسائل ، ج 1 ، مسأله 33 ) .
آية الله تبريزى : بدون وقوع در حرج .
آية الله مكارم : و يا حاصل شدن هر چيزى بر خلاف حيثيّت او .
آية الله بهجت : به ذيل مسأله 47 مراجعه شود .
( 3 ) آية الله غروى : مگر اين كه اداء آن مشروط بقدرة و تمكَّن بوده باشد و زوج متمكَّن از دفع آن نباشد .
( 4 ) آية الله مكارم : ولى ورثه بايد بر آن توافق كنند و حج واجبى هم بر عهده پدر نباشد .
آية الله گلپايگانى : اگر به عنوان نيابت پدر است بر هيچ يك از آنها رفتن به حج و قبول نيابت واجب نيست ، مگر آن كه بالخصوص مورد وصيّت باشد ، و اگر منظور اين است كه يكى از آنها مىتواند با استفاده از فيش پدر براى خود حج به جاى