گذاشتن جايز نيست ، و لازم نيست ( 1 ) در جايى كه سنگ است نماز بخوانند ، و لازم نيست حصير يا نحو آن با خود ببرند ، ولى اگر مراعات كنند كه موجب وهن نشود و حصير براى جا نماز با خود داشته باشند و روى آن نماز بخوانند به طورى كه متعارف ساير مسلمين است اشكال ندارد ، لكن تأكيد مىشود از عملى كه موجب هتك و انگشت نما شدن باشد اجتناب نمايند . استفتاءات مسائل متفرقه
[ 1335 ] س - در مسجد النبي صلَّى الله عليه و آله بعد از اتمام نماز جماعت آيا مىتوان روى فرشهاى مسجد سجده نمود و يا اين كه بايد برود در جايى كه سنگ فرش است و بر سنگ نماز بخواند ؟
ج - لازم نيست به جاى ديگر كه سنگ مفروش است برود ( 2 ) .
[ 1336 ] س - كسى كه نماز را در مسجد الحرام به نحو استداره خوانده است ، به طورى كه رو در روى امام جماعت و يا طرفين او ايستاده بوده است ، آيا اين نماز احتياج به اعاده دارد ؟
ج - با وضع فعلى نياز به اعاده ندارد ( 3 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله تبريزى : در صورت تمكَّن لازم است . .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : اگر فرادى مىخواند و ضرورتى نباشد نبايد به فرش سجده كند ، و اگر به جماعت مىخواند سجده بر فرش در مواردى كه بخاطر تقيّه ضرورت داشته باشد ، مانع ندارد و حكم لزوم اعاده و عدم آن در مسأله اوّل گذشت .
( 2 ) مراجعه شود به مسأله 1334 .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : با وجود مكان سنگ فرش ، بايد به آنجا برود .
( 3 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : نماز به نحو استداره مانعى ندارد ولى بنا بر احتياط بايد به حسب دائره مقدم بر امام نباشد ، و همچنين بنا بر احتياط با مراعات قيد قبلى نزديكتر از امام به كعبه هم نباشد . ( العروة الوثقى 1 / 783 مسأله 25 شرايط الجماعة ) .
آية الله بهجت : با انحفاظ نسبت در صف مأمومين با امام با انحفاظ نسبت امام به كعبه اگر محفوظ باشد تا تمام دور حتّى اطراف حجر اسماعيل عليه السّلام و عدم حائل بين هر مأموم و آن كه به او متّصل است ، دور نيست تصحيح نماز جماعت بطور استداره در اطراف كعبه يا مسجد . ( ذخيره 2 ص 231 ) آية الله اراكى : در صورت تأخر مأموم در مواضع سجود و اقرب نبودن به كعبه از امام به حسب دائره .
آية الله فاضل : اگر به جهت تقيّه خوانده باشد اعاده ندارد و در غير مورد تقيه استداره جايز نيست .