[ 1047 ] م - اگر به كسى نيابت داد براى خريدارى كردن و ذبح و نايب انجام داد و بعد از آن شخص محرم احتمال داد كه نايب به شرايط عمل نكرده باشد به اين احتمال اعتناء نكند و ذبح كافى است .
[ 1048 ] م - اگر كسى را نايب كرد براى خريدارى و ذبح ، بايد علم پيدا كند يا اطمينان به اين كه عمل كرده است ، و گمان كفايت نمىكند ( 1 ) .
[ 1049 ] م - اگر نايب عمدا بر خلاف دستور شرع ( 2 ) در اوصاف ذبيحه يا در كشتن آن عمل كرد ضامن است و بايد غرامت آن را بدهد ، و بايد دو مرتبه ذبح كنند .
[ 1050 ] م - اگر نايب از روى اشتباه يا جهل بر خلاف دستور ( 3 ) عمل كند ( 4 ) اگر براى عمل اجرت گرفته است ضامن است ( 5 ) ، و الَّا معلوم نيست ضامن باشد ، ( 6 ) و در هر صورت بايد اعاده شود ( 7 ) . چند مسأله راجع به بدل ذبيحه
[ 1051 ] م - اگر قادر نباشد بر ذبح بايد سه روز در حج و هفت روز پس از مراجعت از حج روزه بگيرد .
[ 1052 ] م - مراد از اين كه قادر بر ذبح نباشد آن است كه نه هدى را داشته باشد و نه پولش را ( 8 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : اگر نايب ثقه باشد و خبر دهد از ذبح كافى است .
( 2 ) آية الله صانعى : بر حسب فتواى مرجع تقليد خودش .
( 3 ) آية الله صانعى : كه در مسألهء قبل بيان شد .
( 4 ) آية الله صافى : اين فرع مجمل است و تفصيلى دارد .
( 5 ) آية الله مكارم : اگر مقصّر بوده ضامن است .
آية الله خوئى : ظاهرا به نظر ايشان فرض مزبور مطلقا مورد ضمان است چون اتلاف مستند به نايب است و عدم ضمان وكيل بدون تعدى و تفريط در مورد تلف است نه اتلاف . ( رجوع شود به مستند العروه ، كتاب الاجاره ، ص 245 و 247 ) .
نظر آية الله تبريزى هم همين است .
آية الله سيستانى : در هر دو صورت ضامن است .
( 6 ) آية الله فاضل : و نيز اگر تلف مستند به ذابح باشد بنا بر احتياط ضامن است اگر چه عمل را تبرعا انجام داده باشد .
( 7 ) آية الله مكارم : بنا بر احتياط واجب اعاده شود .
( 8 ) آية الله فاضل : و قدرت اقتراض يا فروش زايد از مئونه سفر را هم كه در مسائل آينده گفته مىشود نداشته باشد .