[ 687 ] س - در مواردى كه شخص شك در اشواط كند حكم به بطلان طواف مىفرماييد ، حالا اگر كسى تجديد طواف نمود و در اين ميان كشف شد كه طواف اول شش شوط داشته ، و از طواف جديد نيز سه شوط انجام داده است ، تكليف او چيست ؟
ج - اشكال دارد و بايد احتياط كند ( 1 ) .
[ 688 ] س - بعضى به تصوّر اين كه طواف 14 دور است با اين كيفيت طواف انجام دادهاند ، آيا مخل به طواف است ؟
ج - اگر به قصد 14 شوط طواف كرده ، طوافش باطل است ( 2 ) .
[ 689 ] س - اگر كسى طواف عمره را فراموش كرد و يا آن را ناقص انجام داد و در عرفات به ياد آورد ، تكليف چيست ؟ و آيا انجام و يا تتميم آن فوريت دارد ؟
ج - مىتواند بعد از اعمال منى آن را تدارك كند و فوريت ندارد ( 3 ) .
[ 690 ] س - اگر كسى جهلا طواف را بيش از هفت شوط آورد و بقيهء اعمال بعد از آن را به جا آورد ، تكليف او چيست ؟
شرح
( 1 ) - آيات عظام فاضل ، سيستانى ، تبريزى : طواف دوم محكوم به صحّت است همان را به اتمام برساند .
آية الله خوئى : فتواى ايشان در دست نيست و لذا طبق مبناى ايشان براى عمل به احتياط كافى است چهار شوط ديگر به نيت اعم از اتمام طواف اوّل در صورتى كه وظيفه اش اتمام آن باشد و اتمام طواف دوّم در غير آن صورت به جا آورد .
آية الله مكارم : صبر مىكند ، تا موالات طواف دوم به هم بخورد سپس طواف اول را تكميل كند .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : بايد احتياط كند به اين كه طواف دوّم را رها كند و طواف قبلى را تكميل نمايد و پس از نماز طواف قبلى طواف و نماز آن را بطور كامل اعاده نمايد ( آداب و احكام حج ، مسأله 587 ) .
آية الله صانعى : با تمام طواف دوّم خواندن دو ركعت نماز طواف و بعد اتمام طواف اوّل با نماز .
آية الله غروى : در صورتى كه موالات عرفى از بين نرفته باشد يك شوط ديگرى انجام مىدهد و با اين عمل طواف اوّلش صحّت پيدا مىكند .
( 2 ) آية الله فاضل : اگر جاهل قاصر بوده طوافش صحيح و اعاده مستحب است .
آية الله سيستانى : اگر جاهل قاصر باشد صحيح است و گر نه مشكل است .
( 3 ) مراجعه شود به سؤال 647 .
آية الله بهجت : و اگر سعى را انجام داده سعى را بنا بر احتياط اعاده كند .
آية الله مكارم : احتياط آنست كه سعى را نيز اعاده كند .
آية الله سيستانى : به احتياط واجب قبل از طواف حج آن را تدارك كند پس اگر كسرى آن سه شوط يا كمتر است تكميل نمايد و اگر بيشتر است تكميل كند و به احتياط واجب اعاده كند .