[ 660 ] س - اگر در حال طواف يا سعى يا در نماز شك كند كه شوط چندم و يا ركعت چندم است ، و با همين حال طواف و سعى و نماز را ادامه دهد ، بعد به يك طرف شك يقين كند ، و اعمال را تمام نمايد ، آيا عملش به نحوى كه ذكر شد صحيح است ؟
ج - اگر طواف يا سعى را در حال شك ادامه ( 1 ) داد و بعد يقين به صحت پيدا كرد اشكال ندارد ، و طواف و سعى صحيح است ( 2 ) ، ولى در نماز ( 3 ) بدون نروى محل اشكال است ، و احوط اعادهء آن است ( 4 ) .
[ 661 ] س - زنى با شوهرش كه يك دور طواف را انجام داده بود ، نيت طواف كرد ، و با او ادامه داد و بعد از شوط آخر مرد كه شوط ششم زن است ، او به جاى اين كه يك شوط ديگر بياورد تا طوافش كامل شود ، طواف را از سر گرفت ، آيا طواف اول و دوم زن چگونه است ؟
ج - احتياط ( 5 ) آن است كه يك شوط ديگر ( 6 ) به قصد احتياط به جا آورد كه مجموعا چهارده
شرح
( 1 ) - آية الله مكارم : به اميد انجام وظيفهء شرعى .
آية الله فاضل : ادامه دادن طواف و نماز و سعى در حال شك اشكال دارد . لذا در فرض سؤال بايد از ادامهء اعمال خوددارى كند و تروى كند و اگر به يك طرف اطمينان پيدا كرد طبق آن عمل كند و الَّا عمل را از نو انجام دهد و در اين مسأله فرقى بين طواف و نماز و سعى نيست .
آية الله تبريزى : ( طواف يا سعيش ) اشكال دارد .
آية الله خوئى : بنا بر احتياط صحيح نيست . ( آراء المراجع ، چاپ سوم ، ص 202 ) .
( 2 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : اگر در حال سعى شك كند و در حال شك به قصد رجاء كشف حال ادامه دهد و بعد يقين به صحت پيدا كند سعى او صحيح است ، و در طواف اگر از دليل طواف لزوم حفظ هر شوط استفاده شود حكم به صحت مشكل است و الَّا بعيد نيست . ( آراء المراجع ، ص 268 ) .
( 3 ) آية الله بهجت : متذكَّر حكم نماز نشدهاند .
( 4 ) آية الله خامنه اى : در مورد سعى حكم به صحّت فرمودهاند و متعرّض طواف و نماز نشدهاند .
آية الله مكارم : همه شكها احتياج به مختصرى فكر دارد تا مشمول ادلهء شك گردد .
آية الله صانعى : بلكه احوط نيز اعاده سعى و طواف است و صحّت آنها محلّ اشكال است . چون احتمال مانعيت شكّ بما هوهو ، وجود دارد هر چند كه در روايت ابى بصير اعاده و استيناف با شك در طواف تعليل شده است بقوله حتّى تحفظه .
( 5 ) آية الله صانعى : اين احتياط واجب نيست و همان طوافى كه از سر گرفته كفايت مىكند .
آية الله خوئى : به حاشيهء مسألهء 652 مراجعه شود .
( 6 ) آية الله غروى : بلكه احتياط در اين است كه يك شوط ديگرى روى اشواط اضافه كند كه در واقع تكميل طواف دوّم بوده و