را اعاده كند و نماز طواف ديگرى بخواند ، و در سعى نيز احتياط در اتمام و اعاده است .
[ 647 ] س - كسى كه بعد از تقصير در عمرهء تمتع متوجه شود كه وضوى او باطل بوده يا وضو نداشته و با اين حال طواف كرده و نماز طواف خوانده است ، وظيفهء او چيست ؟
ج - طواف و نماز را اعاده كند و عمرهء او صحيح است ( 1 ) .
[ 648 ] س - شخصى در حال طواف ، كعبه را بوسيده است و احتمال مىدهد كه در آن حال چند قدم راه هم رفته باشد ، فعلا وظيفهء او چيست و البته اين شك بعد از عمل براى او حادث شده است ؟
ج - طواف او صحيح است ( 2 ) .
[ 649 ] س - اگر در اثناء طواف شك در صحت شوط سابق يا جزيى از شوطى كه مشغول است و محل آن گذشته است بكند چه حكمى دارد ، مثلا نمىداند كه از مقابل حجر كه عبور كرده از حدّ مطاف خارج بوده است يا نه ؟
ج - اگر مسأله را مىدانسته و مىخواسته است عمل صحيح را انجام دهد ، يعنى غافل
شرح
اعاده كند و سعى را اگر بعد از دور چهارم قطع شده تمام كند . ولى اگر قبل از دور چهارم قطع شده و فاصله هم زياد شده بنا بر احتياط لازم اعاده كند .
( 1 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : در مفروض سؤال ( كه بعد از تقصير و قبل از شروع اعمال حج فهميده ) بايد پس از وضو طواف و نماز و سعى و تقصير را اعاده كند . ( مجمع المسائل 1 / 478 مسأله 47 ) .
آية الله سيستانى : اگر قبل از گذشتن وقت يادش آمد بايد آن را جبران كند و بعد از آن سعى و تقصير را نيز اعاده كند و تا اعمال را انجام نداده است از محرّمات احرام اجتناب نمايد و اگر بعد از گذشتن وقت تدارك متوجّه شود در صورت سهو و نسيان اعاده طواف كافى است و در صورت جهل حجّش باطل است و به احتياط واجب بايد يك شتر قربانى بدهد .
آيات عظام فاضل ، اراكى ، تبريزى ، بهجت : و بنا بر احتياط ، بعد از آن سعى و تقصير را نيز اعاده كند ، و تا تقصير نكرده احكام محرم را مراعات كند .
آية الله بهجت : و در صورتى كه بطلان از جهت جهل به حكم نبوده تقصير قبلى كفّاره ندارد . ( مناسك س 85 و 170 ) .
آية الله خوئى : بايد لباس دوخته را بيرون بياورد و سعى و تقصير را نيز اعاده كند و در فرض گذشت زمان تدارك ، حجش باطل است . ( المسائل الشرعيه ، ص 342 و 351 و 357 ) .
آية الله مكارم : احتياطا سعى و تقصير را نيز اعاده كند .
( 2 ) آية الله مكارم : هر گاه آگاه به مسأله بوده كه نبايد در آن حالت زياد راه برود .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : در صورتى كه توجّه به حكم و بنا بر اتيان طواف صحيح داشته است .