اينجا اگر من بخواهم جزئيات عقيدهء پسر ابو طالب را در زمينهء اخلاق و تهذيب نفس بررسى كنم سخن به درازا مى كشد ، ليكن بايد بگويم : على « ع » هيچ حركتى از حركات انسان را ترك نكرده مگر آنكه آن را به شكلى در آورده و بطور كامل توضيح داده است . اگر شما بگوئيد چنين كارى وسيع و طولانى و طاقت فرسا است ، منظور من نيز همين است . براى شما كافى است به زيبائى هايى كه ما از ادبيات على « ع » در اين كتاب جمع آورى كردهايم سركشى كنيد تا ببينيد بررسى عقيدهى على « ع » در زمينهى اخلاق و تهذيب نفس ، و توضيحاتى كه در خور اين برگزيدهها است ، ممكن است از چندين جلد تجاوز كند ، ولى كافى است بگويم : اين زيباييها بهترين و گستردهترين و عميق ترين ميراث انسانيت محسوب مىشود .
علاوه بر اين ما اينك ناچاريم نشانهى اصلاح عظيم را بطور خلاصه بررسى كنيم و آن را به عنوان درك عميق ارزش حيات و عظمت روح و كمال وجود ، مورد بحث قرار دهيم . البته عدهى قليلى از اساتيد فن از قبيل مسيح ، بودا ، بتهوون و امثال آنان معتقدند كه در درجهى اول ، نشانهى اصلاح ميان انسان و روح خودش مى باشد ، اما اصلاح ميان انسان و ديگران ، ناشى از حالت اوليه است كه بطور طبيعى از آن صادر مى گردد . على « ع » اين حقيقت را بوسيلهى درك روشن و نيرومندى ، خالى از هر گونه ابهام و پيچيدگى درك كرده و از آن تعبير جامعى نموده است . او در زمينهى لزوم احترام انسان نسبت به
بخشى از زيبايى هاى نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 123
مساهمون: جورج جرداق
ص١٢٣