از " هشام بن الحكم " پرسيد آيا ممكن است حق در دو جهت متقابل قرار گيرد ؟
هشام : ممكن نيست .
يحيى : چنانچه دو نفر در حكمي از احكام دين نزاع واختلاف داشته باشند
آيا ممكن است هر دو بر حق يا هر دو باطل باشند ؟ يا حتما يكى بر حق وديگرى
بر باطل است ؟
هشام : از پاسخ پرسش سابق دانسته شد كه ممكن نيست هر دو بر حق باشند .
" يحيى " به منظور اينكه هشام را در بن بست قرار داده وخشم هارون را بر أو
برانگيزد گفت : مرا خبر ده از نزاع وخصومتى كه " علي بن أبي طالب " ( ع ) و " عباس
بن عبد المطلب " ( 1 ) در خصوص ميراث پيغمبر نمودند ، كدام يك بر حق وكدام يك
بر باطل بود ؟
" هشام " انديشه كرد كه اگر بگويد على بر باطل بود بر خلاف وجدان وواقع
وعقيدة خود سخن گفته وكافر خواهد شد ، واگر بگويد عباس بر باطل بود گرفتار
خشم هارون گشته حكم اعدامش صادر خواهد شد ، واين مسأله براي هشام تازگى
داشت وهيچ فكرى راجع به آن نكرده بود تا پاسخى آماده ومهيا داشته باشد ، در أثناء
هامش
( 1 ) " عباس بن عبد المطلب " سه سال قبل از عام الفيل به دنيا آمده وبسال 32 هجرى درگذشته
است . عموى پيغمبر واز أصحاب معروف است پيغمبر براي أو امتيازات واحتراماتى مقرر فرمود ،
وبعضي أو را از أصحاب أمير المؤمنين نيز شمرده اند ، وبعضي از أصحاب رجال درباره عمل به رواياتش
نظر به اينكه در حفظ حق على وفاطمه عليهما السلام چندان جديت واهتمام به كار نبرده ترديد
وتوقف نموده اند . چنان كه رواياتى در مدحش رسيده ، رواياتى هم ، در ذمش وارد شده . صاحب
مجمع البحرين أو را از طلقاى فتح مكة شمرده . روايت صحيحي كه مرحوم " كلينى " از " سدير "
از " امام باقر ( ع ) " نقل كرده ، طليق بودنش را تأييد مىكند ، چه در آن روايت امام " عباس " و " عقيل "
را از طلقا شمرده ، لكن از طلقاى مكة نيست بلكه از طلقاى جنگ بدر كه در حدود هفت سال قبل
از فتح مكة واقع شده مىباشد . و " مرحوم مامقانى " مىگويد : مؤرخان أو را آخرين نفر مهاجرين
دانسته وگفتهاند هنگاميكه پيغمبر عازم فتح مكة بود عباس را كه بعنوان مهاجرت از مكة بسوى
مدينه مىرفت در جحفه يا ذو الحليفة ملاقاة فرمود پس از ملاقاتش امر فرمود كه رحل خود را
به مدينه بفرستد وخود با پيغمبر به مكة برگردد به هر جهت چون روايات در مدح وذمش مخالف است
بعضي گفتهاند به احترام پيغمبر سكوت درباره وى أولى است .