وبر فرض صحت انتساب ، ممكن است اين عقيدة قبل از تشرف به مكتب ولايت
باشد ، چه سابقا گفته شد كه قبل از تشرفش به مكتب امام صادق ( ع ) از پيروان جهم
بن صفوان بوده واين عقيدة از آثار آن مكتب است وپس از تشرف به مكتب ولايت
از اين عقيدة عدول كرده است .
ز - به هشام بن الحكم نسبت داده اند كه قائل به جواز ديدار خدا با چشم سر
بوده است . گر چه اشاعره ديدار خدا را تجويز مىنمايد وبر فرض صحت اين نسبت
هشام تنها نيست ولكن فقها ومتكلمان شيعه اماميه وأكثر معتزله به اتفاق قائل
به استحاله ديدار خدا با چشم مىباشند وقرآن كريم واخبار متواتره عقيدة فقها
ومتكلمان اماميه را تأييد مىكنند وما در كتاب علم كلام أدله طرفين را بطور تفصيل
بيان كرده أيم طالبين به آن كتاب مراجعه فرمايند .
دفاع : اين نسبت هم مانند ساير نسبتها از طريق موثقى ثابت نشده بلكه از جمله
اتهاماتى است كه دشمنان " هشام بن الحكم " در مقام طعن بر وى به دو نسبت
داده اند . وممكن است كه اين اتهام متكى به استنباط گويندگان باشد نه اينكه از
خود هشام بن الحكم شنيده باشند . وسند اين استنباط عبارت از گفتارى است
كه " هشام " در مقام مناظره گفته است ( جسم لا كالأجسام ) واز اين گفتارش
چنين استنباط كرده اند كه چون هشام عقيدة به تجسيم دارد پس معتقد به جواز ديدار خدا
هم مىباشد . وبر فرض اينكه اين نسبت هم صحيح وواقعا " هشام بن الحكم "
چنين عقيدة يى را اظهار كرده باشد از توابع قول به تجسيم است كه از آن عقيدة بعد از
استبصار وتشرف به مكتب ولايت عدول كرده است .
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٨٥