را مىشناسد ، وچون خدايش را شناسد دين أو را يارى مىكند . واگر خدايش را نشناسد
ديني براي أو نيست . وچنان كه تن بدون جان برپا نمىشود دين هم جز به نيت راست
برپا نخواهد شد . ونيت راست جز به عقل وجود پيدا نمىكند .
اى " هشام " همانا كشت در زمين نرم رويد نه در سنگ سخت . همچنين حكمت
در دل فروتن ريشه دواند نه در دل متكبر سركش ، زيرا خداوند فروتنى را ابزار
ووسيله عقل وتكبر را ابزار ووسيله جهل قرار داده است كسى كه سر بسوى سقف فراز
دارد سرش بشكند وكسى كه سر فرود آورد در سايه آن محفوظ ماند وبهرمند گردد ،
همچنين كسى كه براي خدا فروتنى ننمايد خدايش پست گرداند وكسى كه براي أو
فروتن باشد خدايش رفعت بخشد .
اى " هشام " چه بسيار زشت است نيازمندى پس از بي نيازى ، وگناه پس از
پرستش ، وزشت تر آنكه پارسائى پس از مدتها عبادت ، پرستش خدا را ترك گويد .
اى " هشام " زندگى فقط براي كسى خوب است كه شنونده پند پذير ودانشمند
گويا باشد .
اى " هشام " چيزى برتر از خرد ميان بندگان پخش نشده است . خواب خردمند
دانا برتر از بيدارى نادان است . هر يك از فرستادگان خدا خردمند بودند بطوريكه
عقل آنان از تمام جديت وكوشش كوشش كنندگان در راه حق وطاعت برتر بوده
است . وهر بنده يى فرايض خدا را فقط به نيروى عقل بجا ميآورد .
اى " هشام " رسول خدا فرمود هنگاميكه مؤمن را خاموش ببينيد به أو نزديك
شويد ، زيرا أو با خاموشى به حكمت مىرسد ( يا حكمت را مىآموزد ) مؤمن گفتارش كم
وكردارش بسيار است . ومنافق گفتارش بسيار وكردارش اندك است .
اى " هشام " خداوند به داود وحى فرمود كه به بندگانم بگو دانشمند شيفته
دنيا را بين من وخود واسطه قرار ندهند تا آنان را از ياد وراه دوستى ومناجاة من باز
دارد . وآنان راه زنان بندگان منند . كمترين كيفر ايشان آنست كه شيرينى عبادت
ومناجاتم را از دلهايشان برگيرم .
اى " هشام " هر كه خود را بزرگ شمارد فرشتگان آسمان وزمين لعنتش كنند .
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 253
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٢٥٣