موجب كمال عزت شود . وبه جريان گذاشتن مال ( با كسب وتجارت ) نشان كمال
انسانيت وراهنمايى مشورت كننده شكر نعمت عقل وخوددارى از آزار مردم نشان
كمال عقل وموجب آسايش تن در حال وآينده است .
اى " هشام " خردمند به كسى كه از تكذيبش بيمناك است چيزى نمىگويد .
واز كسى كه مىترسد أو را محروم كند چيزى نمىخواهد . وچيزى را كه قادر به انجامش
نيست وعده نمىدهد . وچيزى را كه مايه نكوهش وزحمت اوست دل نمى بندد .
وبه چيزى كه اطمينان به انجام آن ندارد اقدام نمى كند .
" أمير مؤمنان على " ( ع ) اصحابش را به اين أمور توصيه مىفرمود : شما را توصيه
مىكنم كه در آشكار ونهان از خداى جهان بترسيد . ودر حال خشنودى وخشم از راه عدل
وانصاف عدول نكنيد . ودر حال تنگدستى وبي نيازى از كسب خوددارى ننماييد .
نسبت به كسى كه به شما بىمهرى كند مهر ورزيد . واز كسى كه به شما ستم نمايد بگذريد .
وبه كسى كه شما را محروم نمايد عطا كنيد . نگاه شما ، عبرت وخاموشى شما ، انديشه
وسخن شما ، ياد خدا باشد . از بخل بپرهيزيد واز سخاوت خوددارى نكنيد ، چه هيچ
بخيلى به بهشت وارد نشود وهيچ سخاوتمندى به دوزخ نرود .
اى " هشام " خدا رحمت كند آن كس را كه چنان كه شايد از خدا شرم دارد ، پس
سر وآنچه در آنست از چشم وگوش وزبان وساير حواس ، وشكم وآنچه را كه بدان
پيوسته است از آلت تناسل ودست وپا وقلب از حرام نگاهدارى نمايد . وبه ياد مرگ
وپوسيدن تن باشد . وبداند كه بهشت نتيجة تحمل سختى وناملائمات ودوزخ زائيده
پيروى از هوى وهوس وشهوات است .
اى " هشام " هر آن كس كه از هتك حيثيت وشرافت مردم خوددارى كند روز
قيامت خداوند گناهان اوا ببخشايد . وهر آن كس كه خشم خود را از مردم باز دارد
خداوند روز قيامت خشمش را از أو باز دارد .
اى " هشام " خردمند دروغ نگويد هر چند كه دروغ موافق ميلش باشد .
اى " هشام " در نوشتهيى كه به شمشير پيغمبر آويخته بود اين جملات ديده مىشد :
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 246
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٢٤٦