معصوم از خطا واشتباه است ومصونيت فكرى دارد در پرتگاهها وپيچ وخمهاى
فكر ، عقل را رهبرى نموده وى را از لغزش وانحراف نگهدارى مىكند . ما اينك
فقط در مقام بيان مغايرت راه سوم با دو راه سابق مىباشيم ودر مقام بطلان راه فلسفه
وكشف نيستيم ودر اين مقام فقط اكتفا بگفتار يكى از بزرگان اين فن مىكنيم كه متضمن
اعتراف به مغايرت ومخالفت آن با راه أنبيا وپيغمبران است .
" محقق سبزوارى " در حاشية منظومه مىگويد : " متصديان شناسائى حقايق
موجودات ، طوايفى مىباشند ، گروهى تحقيق حقايق را منحصر به فكر دانند ، گروهى
به رياضت وكشف ، دسته دوم عرفا وصوفيه مىباشند ، دسته أول ، يا مقيدند كه موافق
با شرع باشد وايشان متكلمين اسلامى هستند يا مقيد نيستند به موافقت أنبيا
وشرايع ، وايشان فلاسفه مشاء مىباشند ودستهاى كه جمع بين رياضت وبرهان
كرده اند حكماى اشراقند " . ولى چون مىخواهيم امتياز راه وحى را بيان كنيم از تذكار
اين نكته ناگزيريم : بر فرض اينكه راه فلسفه وكشف انسان را به معارف الهى
وحقيقت برساند وسالك آن بتواند خود را از پيج وخم هاى دور وتسلسل وپرتگاههاى
ضلالت وگمراهى از قبيل وحدت اطلاقى وجود - انكار معاد جسماني - انكار
خلود - انكار حدوث زماني جهان - انكار علم خدا به جزئيات - انكار علم قبل از ايجاد
برهاند ، راهى نيست كه عموم مردم بتوانند از اين راه به مقصد برسند بلكه اختصاص
به يك عده قليلي از دانشمندان از قبيل فارابى - بوعلى سينا - محيي الدين وصدر المتألهين
دارد ، بقيه مردم يا بايد كوركورانه از آنان تقليد كنند يا در اثر اختلافات
أفلاطون وأرسطو وبوعلى سينا وتناقضات از باب كشف وشهود در وادى حيرت سر
گردان بمانند شاهد اين گفتار بيان " حاج آقا رضا همداني " قدس سره است كه در
كتاب " مفتاح النبوة " مىگويد : در أغلب مسائل كه تحقيق آنها لازم وتصديق
آنها واجب است سرگردان ومانند مقلدين عوام حيرانند سهل است كه پاره اى
عقايد فاسده را معتقد گشتهاند از آن جمله در مسأله توحيد كه أهم مسائل وأعظم
مقاصد أهل اسلام است ، غالب علماء ما مانند " محمد خضرى وسيد شريف وشيخ
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص١٣٣