سنجر سلجوقى آن جا لشكر اسلام را با كفار قراختاى محاربه افتاد ، و خلقى عظيم از مسلمانان آن جا شهيد شدند ، اين معنى بر مردم روشن شد . » گرچه اين حديث دربارهء قطوان آمده ، و مربوط به بخارا نيست ، ولى چون حديث در نسخهء D ذكر شده ، فراى پس از نقل آن از نزهة القلوب حمد الله مستوفى گويد : اين قسمت كه در نسخهء D ياد شده همانست كه ياقوت ذكر مىكند ، جز آن كه در نسخهء D از سند و سلسلهء روات خبر نام برده شده است كه در ياقوت نيست ، بدين صورت عتبة بن الحجاج الانصارى گفت كه محمد بن قائد ( يا قاعد ) از ابو هارون العابدى ( الآبدى ) از ورقة بن سعد از ( حذيفة ) ابن اليمان كه خداوند او را رحمت كند روايت كرد كه پيغمبر خدا گفت « به شهرى در خراسان كه آن طرف رود جيحونست و بخارا ناميده مىشود كمك كنيد » و در همان نسخه على ( ع ) از بخارا و عمر بن الخطاب از خراسان تعريف مىكنند .
( يادداشت فراى ش 106 و نزهة القلوب قزوينى 246 و ياقوت 1 / 518 و 3 / 137 و 4 / 140 و هفت اقليم امين احمد رازى چاپ طهران ج 3 ص 400 )
ص 31 س 13 يشگرد : « كه به صورتهاى و شگرد و بيشگرد آمده همان شهريست كه بعضى از جغرافى نويسان آن را واشجرد خواندهاند ، و محل آن را در نزديكى كوه هاى چغانيان در نواحى بالاى جيحون قرب ترمد تعيين كردهاند .
صاحب حدود العالم ( ص 110 ) گويد و شگرد ( يا . ويشكرت ) شهريست استوار ، اندر ميان كوه و صحرا نهاده ، بر حد ميان چغانيان و ختلان .
و در همين كتاب ( ص 120 ) به صورت بشكرد با باء موحده هم آمده است .
گرديزى آن را بنام واشگرد ياد كرده است . استخرى آن را واشجرد خوانده ، و پس از ذكر ترمد و قواديان گويد : شهرهاى آن نوذر و واشجرد است ، كه شهر اخير در بزرگى مانند ترمد است ، و شومان از آن
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 204
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٠٤