( 1 ) ايشان به سوى سخنان گروه بلند مرتبه « 1 » « 2 » و انداخته مىشوند شياطين « 3 » از هر طرفى از جهت راندن و دور كردن « 4 » و از براى ايشان است عقوبت ثابت و دايم ( و نمىشنوند ايشان سخنى را ) مگر كسى را از ايشان كه بربايد و بدزدد ديگر بودن و سخنى را پس از پى او درآيد آتشى « 5 » درخشنده و سوزاننده ، « 6 » اى گرده جنّيان و آدميان اگر مىتوانيد و قدرت داريد آنكه بيرون رويد از اطراف و جوانب « 7 » آسمانها و زمين پس بيرون رويد و بگريزيد بيرون نمىتوانيد رفت « 8 » مگر به قدرت و توانائى پس به كدام يك « 9 » از نعمتهاى پروردگار خود انكار مىكنيد فرستاده مىشود بر شماها كه كافر باشيد زبانهاى از آتش و مس گداخته پس يارى كرده نمىشويد ، « 10 » ( 2 ) ابتدا به نام خداى بخشندهء مهربان همهء ستايش براى خداست كه خلقكنندهء آسمانها و زمين است و گردانندهء فرشتگان است فرستادگان بسوى پيغمبران كه صاحب بالهاى دو تا دو تا و سه تا سه تا و چهار تا چهار تا هستند زياده مىكند « 11 » خدا در آفريدگان خود آنچه را كه مىخواهد بدرستى كه خدا بر همه چيز تواناست آنچه را كه بگشايد « 12 » خدا براى مردمان از در رحمت خود پس نيست بازگيرندهاى براى آن رحمت و آنچه را كه باز گيرد از مردمان پس نيست فرستندهاى براى آن پس از باز گرفتن خدا و اوست غلبهكنندهء داناى با مصلحت بدرستى كه زيادتى در بخشش و مرتبه به دست قدرت خداست مىدهد آن را به هر كس كه مىخواهد و خدا بسيار رحمتكننده و داناست
هامش
( 1 ) « ملا اعلى » فرشتگانند كه ساكنند در بالا چنانچه « ملا اسفل » انس و جن هستند كه ساكنند در زمين . و اللَّه يعلم
( 2 ) يعنى فرشتگان .
( 3 ) يعنى و فرشتگان به سوى شياطين تيرهاى شهاب را از هر طرف مىاندازند به جهت آن كه ايشان را برانند و دور كنند . و اللَّه يعلم
( 4 ) يا آن كه دور گردانيده مىشوند دورگردانيدنى كامل .
( 5 ) اگر كسى گويد كه شيطان از آتش خلق شده چنان كه قرآن مجيد ناطق به آن است پس چگونه آتش او را مىسوزاند جواب آن كه خلق شيطان از محض آتش صرف نيست چنان كه انسان محض خاك نيست ، پس سوختن شيطان از آتش صرف يا از چيزى كه آتش آن قوىتر باشد ممكن است . و اللَّه يعلم
( 6 ) ثاقب به معنى سوراخكننده است و در اين جا به معنى درخشنده و سوزاننده ترجمه شده از جهت آن كه آتش به هر جايى كه افتد اوّلا همان موضع را مىسوزاند و سوراخ مىكند و بعد از آن كلّ آن چيز مىسوزد و بر طرف مىگردد . و اللَّه يعلم
( 7 ) تا آن كه از مرگ يا از عذاب بگريزند .
( 8 ) « لا تنفذون » كلامى است بر سر خود يعنى بيرون نمىتوانيد رفت از اطراف آسمان و زمين مگر به قدرت و توانائى كامل و حال آن كه از براى شما توانائى كامل نيست و حال آن كه از براى شما چنين قدرتى و قوّتى نيست . پس از عذاب كجا مىرويد و از مرگ به كدام موضع مىگريزيد . و اللَّه يعلم
( 9 ) پوشيده نماند كه مطلع گردانيدن خداى تعالى بندگان را به عقوبت خود و ترسانيدن ايشان را از عذاب خود و مساهله نمودن خداى تعالى با ايشان و تجاوز نمودن از گناهان ايشان از جمله نعمتهاى عظيم و لطفهاى الهى است نسبت به حال بندگان . و اللَّه يعلم
( 10 ) يا آن كه بعضى از بعضى ديگر يارى كرده نمىشوند يا آن كه نمىتوانند خود را نگاه داشت و از آن حفظ نمود . و اللَّه يعلم
( 11 ) يعنى زياد مىكند خداى تعالى در فرشتگان از بالها آنچه را كه مىخواهد چنان كه در حديث وارد شده كه حضرت رسالت پناهى صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه در شب معراج جبرئيل را ديدم كه ششصد بال داشت . و اللَّه يعلم
( 12 ) حاصل معنى آن كه هيچ كس به غير از خداى تعالى قدرت ندارد كه بر مردمان رحمت فرستد ، يا آن كه رحمتى را از بندگان منع كند و باز دارد . و اللَّه يعلم