اشارهاى كرده بودند . بنابراين ، مدارك اين قسمت از گفتار ما عبارت است از نوشتههاى : سليم بن قيس ، مدائنى ، ابن ابى الحديد ، طبرى و مسعودى .
( 1 ) در راه خدا چه كسان كه به خون خويش در غلطيدند و چه جمعيتها كه پراكنده شدند و چه خانهها كه ويران گشته و ساكنان آن به آوارگى و بىخانمانى در افتادند يا همچون رمهى گوسفند به قتلگاهها كشانيده شدند ! بعضى زندگى را بدرود گفتند و بعضى در انتظار سرنوشت باقى ماندند و هرگز راه خود را تغيير ندادند .
اين بود تدبيرى كه معاويه براى بچنگ آوردن خلافت براى خود و فرزندانش ، انديشيد .
و اين بود روش مبتكرانهاى كه در وفا به عهد و پيمان خدا پيش گرفت ! ( 2 ) بعد از آن سليم بن قيس مىنويسد :
« يك سال پيش از مرگ معاويه ، حسين بن على و عبد اللّه بن عباس و عبد اللّه بن جعفر به حج رفتند . حسين ، بنى هاشم و مردان و زنان و موالى آنان را با هر كس از انصار كه با ايشان به حج آمده بود و حسين عليه السّلام او و خاندانش را مىشناخت ، در يك جا گرد آورد ، سپس كسانى را فرستاد و به آنان سپرد كه از اصحاب رسول خدا آنها كه به صلاح و عبادت معروفند و امسال به حج خانهى خدا آمدهاند هر كس را بيابند نزد او حاضر سازند .
بيش از 700 مرد از تابعين و در حدود 200 مرد از صحابه در خيمههاى حسين در منى مجتمع گشتند .
آن حضرت براى خطبه بپاخاست و پس از حمد و ثناى پروردگار گفت :
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 438
مساهمون: السيد الخامنئي
ص٤٣٨