استقبال كردن از خطر ، پايدارى در پيشامدهاى دشوار ، آمادگى براى تحمل دردها و رنجها و فداكارى و جانبازى در راه هدف ، بزرگترين دليل بر پاكى گوهر و درستى نيت و صلابت ذات و قابليت براى زنده ماندن است . . و اينها بود صفات شيعيان درست پيمان امام حسن . .
( 1 ) خبر وقايع تلخ « مسكن » در لشكر « مدائن » نيز اثر سوئى را كه متناسب با بزرگى و اهميت آن بود گذارد و بر طبق معمول ، در بزرگ جلوه دادن اين حوادث در ميان واحدهاى آن لشكر ، مبالغه به عمل آمد .
در اين لشكر ، جمع كثيرى از تودهى مردم عراق و نيز از باندهاى مختلف و به همين قياس ، برجستگانى از بنى هاشم و عناصر با اخلاصى از دو قبيلهى :
ربيعه و همدان بودند .
اگر اين كوههاى استوار - كه صخرههاى آن ، امواج مخالفت آشوبگران را درهم مىشكست - در هر گوشهى اين لشكر نمىبودند .
اين خبر همچون زمينلرزهاى شديد ، اردوگاه را متزلزل مىساخت .
و اما خود حسن . . . او در مواجهه با اين ناملائمات ، با روح اميدى كه آبادگر دلهاى قوى و جانهاى جاودانه است ، خود را مسلح ساخته بود .
اعتقاد وى بر اين بود كه شكست و ناكامى در زمان و مكانى خاص ، به معناى محروميت از بارور شدن فكر و ايدهاى امور موقعيتى ديگر - كه اگر خود او در آن حاضر نيست ، فكر و ايدهاى او هست - نمىباشد . اين بود نقطهى تمركز در هدفهاى امام حسن ، چه در حال پيروزى و چه در حال شكست ، و اين بود مركز تجلى « ربانى » در شخصيت اين پيشواى روحى كه انسانيت وى از آن مشتق مىشد و آن بيخودى در برابر خدا و فنا در راه وظيفهى
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 202
مساهمون: السيد الخامنئي
ص٢٠٢