جهت تعظيم رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم وتنبيه بر كمال اتصال وارتباط ميان آن حضرت وخداى تعالى به حيثيتى كه خواندن بسوى او به منزله ء خواندن بسوى خداى تعالى است چنان كه گويند ( اعجبنى زيد وكرمه ) .
وازين جهت گفت : ( لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ) يعنى تا حكم كند رسول خدا ميان ايشان و كلمه ء ( اذا ) از براى مفاجاتست .
وقول او ( وإِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ ) دالست بر آن كه در شرطيه ء اول قيد ديگر معتبر است يعنى هر گاه خوانده شويد بسوى رسول خدا تا حكم كند ميان ايشان ونباشد حق مر ايشان را بلكه حق به جانب خصم ايشان باشد اعراض كنند از رفتن نزد آن حضرت از براى آن كه مىدانند كه آن حضرت به جانب خصم ايشان كه حق به جانب اوست حكم خواهد فرمود و اگر اتفاقا حق به جانب ايشان باشد بروند نزد آن حضرت از روى انقياد واهتمام تمام چه مىدانند كه در اين صورت حكم به جانب ايشان خواهد كرد پس از براى حصول مقصود خود مىروند نه از براى متابعت حكم آن حضرت .
و اين آيت ( 1 ) نيز دالست بر آن كه واجب است بر متخاصمين انقياد حكم
هامش
( 1 ) از آيه ء شريفه مىتوان امورى استنباط نمود بشرح زير :
1 - اين كه اشخاص مؤمن در مرافعه بايد تابع احكام قرآن بشوند .
2 - اين كه قرآن سراسر حق وحقيقت بوده حافظ و ضامن حق مىباشد .
3 - اشخاصى كه از حكم خدا و قرآن و حكم رسول ( ص ) اعراض كنند منحرف وماجرا جو و دو رويه هستند .
4 - اين كه شخص متدين به خدا در مرافعه بايد تابع حق بود .
5 - اين كه مقتضاى ايمان به خدا ورسول وى اطاعت به احكام قرآن وسنت حضرت .