قسم چهارم
حد محاربه است و در او نيز دو آيتست :
الاية الاولى قوله تعالى فى سورة المائدة : ( إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ الله ورَسُولَهُ ويَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا ولَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ) ( 33 ) .
يعنى اينست وجز اين نيست كه جزاى آنان كه جنك مىكنند با دوستان خدا ورسول خدا كه مسلمانانند وسعى مىكنند در زمين بطريق فساد وناحق آنست كه كشته شوند يا از حلق بر كشيده شوند يا بريده شود دستهاى ايشان وپايهاى ايشان بر خلاف يكديگر يا اخراج كرده شوند از زمين اين جزاء كه مذكور شد مر ايشان راست رسوايى در دنيا ومر ايشان راست در آخرت عذاب بزرگ .
مراد از محاربه ء خدا ورسول محاربه ء مسلمانانست كه دوستان خدا ورسولند وتعبير از او به محاربه ء خدا ورسول تنبيه است بر آن كه محاربه ء ايشان متضمن محاربه ء خدا ورسول است از اين جهت مستوجب عقوبات مذكوره مىگردد .
ومراد از او در عرف شرع كسى است كه برهنه كند آلت حرب را از براى ترسانيدن مردم خواه در بحر وخواه در بر وخواه در شب وخواه در روز وخواه مرد وخواه زن وخواه قوى وخواه ضعيف .
وقول او ( فَساداً ) مفعول مطلق : ( يَسْعَوْنَ ) است بحذف مضاف يعنى سعى فساد
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 676
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٦٧٦