است يعنى تحريم اظهار زينت باطنى مخصص است به غير شوهران و جماعت محرمان مذكور و ( بعولة ) جمع بعل است بمعنى شوهر .
ومراد از ( نِسائِهِنَّ ) زنان قوم ايشان و اهل ملت ايشان است يعنى زنان مسلمان بخلاف زنان كافر كه ايشان نامحرمند .
ومراد از ( ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ ) كنيزكان مملوكه ايشان است خواه مسلمان وخواه كافر نه مطلق مملوك چنان كه بعضى توهم كرده اند .
ومراد از تابعين خدمتكارانست و ( اربة ) بمعنى حاجت است ومراد از خدمتكاران بىحاجت جمعيست كه از كمال بلاهت وحماقت نمىدانند كه از زنان لذت مىتوان يافت .
و اين تفسير مرويست از امام صادق ( ع ) .
يا جمعى كه چنان پير شده اند كه شهوت ايشان ساقط شده .
و اين تفسير مرويست از امام كاظم ( ع ) .
و معنى دوم انسب است به مقابلش كه طفل است .
ومراد از طفل مذكور كودكانست كه هنوز اطلاع پيدا نكرده اند بر كيفيت لذت يافتن از زنان و بر اين تقدير ظهور بمعنى وقوف واطلاع باشد ، و احتمال دارد كه بمعنى وقوف زنا باشد يعنى هنوز قدرت وقوف لذت يافتن از اعضاى مخصوصه ء ايشان پيدا نكرده اند .
ومراد از ضرب با رجل زدن پايهاست بر زمين يا زدن پاها به يك ديگر تا خلخال آواز كند و موجب شهوت مردم شود چنان كه عادت اهل جاهليت بوده از اين جهت خداى تعالى نهى فرموده از آن .
وقول او ( وتُوبُوا إِلَى الله ) التفاتست از غيبت به خطاب .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٦٢