درخور گفتن است كه بهاى پوشاك در ايران ارزان مىباشد . با وجود اين در ميان كشورهاى روى زمين كم كشوريست كه مردمان آن بهقدر زنان و مردان ايران خرج تجمّل و شكوهمندى لباس خود كنند . در ايران يك دستار متوسط پنجاه اكو قيمت دارد . و اگر بخواهيد دستار خوب و آبرومندى بخريد بايد دست كم هزار و دويست تا هزار و پانصد اكو بپردازيد « 1 » ؛ و براى تهيه كردن يك پوشاك نسبة خوب بايد سيصد يا چهارصد فرانك بدهيد . درست است كه بهطور متعارف مىتوان از لباس و دستار مدت زيادى استفاده كرد ، اما لااقل چند دست لباس و عمامه به كار است ، تا به نوبت آنها را عوض كرد . از اين گذشته هنگام عيد نوروز همهء مردم بايد لباس نو بر تن بيارايند . همچنين در جشنهاى عروسى همه خويشاوندان و بستگان عروس و داماد بايد لباس نو برتن داشته باشند . يك قبا را مىتوان به بيست و پنج اكو خريد ، امّا يكى كافى نيست ، و چندين قبا به كار است . زيرا افراد متشخص و صاحبمقام هرگز يك قبا را دو روز پياپى نمىپوشند ، و اگر قطرهاى از هرچه باشد روى آن بچكد آن قبا در آن حالت ، و پيش از رفع كامل آلودگى قابل پوشيدن نيست .
بهاى شال كمر نيز زياد است ، و يك شال زربفت به نسبت جنس و درازا و پهنا از بيست تا صد اكو قيمت دارد ، و شالى كه از پشم شتر بافته شده باشد و بسيار ظريف باشد قيمتش از اين مبلغ كمتر نيست ، و اگر شال از پوست سمور باشد حساب ديگر دارد . زيرا بهايش از سه هزار فرانك درمىگذرد ، و اگر از پوست سمور خوب باشد قيمتش دو برابر اين مبلغ است ، و يك صاحب منصب كه حقوق سالانهاش از هزار و دويست تا هزار و پانصد ليور است غالبا ناچار است لباسى به تن كند كه بهايش از اين مبلغ بيشتر است .
درخور گفتن است همين روح تجملپرستى تجملگرايان آنها را به خاك سياه مىنشاند ، زيرا گرچه پوشاكهاى خوب دوام زياد دارد ، امّا بههر روى براى به دست آوردن آن بايد پول زياد مصرف كرد . مردان سپاهى و درباريان به كمر خود شمشير مىبندند و خنجرى نيز دارند ، ولى روحانيان ، دانشمندان ، اهل ادب و قلم ،
هامش
( 1 ) - اسكات وارينگس) Scott Warings (نوشته است : شاه عباس كه مىخواست بازرگانان را به صرفهجويى و سادهپوشى وادارد دستور دارد بايد عمامهشان شال ساده و لباسشان ماهوت درشت باشد . چه از شال نه تنها مىتوانستند در تمام مدت عمر استفاده كنند ، بلكه ممكن بود اولادشان نيز آن را به كار برند ؛ دوام ماهوت هم نسبت به پارچههاى ديگر بسيار بيشتر بود .